Hârûniyye Fassı'nın 'Hikmet-i İmâmiyye' adıyla anılmasının hikmeti nedir?
Hârûniyye Fassı'nın 'Hikmet-i İmâmiyye' adıyla anılması, İbn Arabî'nin tasavvuf metafiziğinde imâmet kavramının hilâfetle olan derin bağını ve Hz. Hârûn'un bu bağlamdaki özel konumunu vurgular. Fusûsu'l-Hikem'in her bir fassı bir peygamberin temsil ettiği bir hikmeti taşır ve Hârûn Fassı'nda bu hikmet 'imâmiyyet' olarak tezahür eder. Dâvûd Fassı'nda da açıklandığı üzere, her halife bir imâmdır; ancak her imâm halife değildir, bazı imâmlar halifedir. Bu durum, imâmetin hilâfetin bir ismi haline geldiği özel bir mertebeyi işaret eder ve Hz. Hârûn'un hem vâsıtasız hem de vâsıtayla tevcih olunan imâmetin her iki kısmına da sahip olmasıyla bu hikmetin tecellîsi açıklanır¹·².
Detaylı cevap
Fusûsu'l-Hikem, Muhyiddîn İbn Arabî'nin tasavvuf metafiziğinin ana metni olup, 27 fass (bölüm) içerir ve her fass bir peygambere ait bir 'hikmet'i taşır. 'Hikmet' kavramı, lugatte 'doğru hüküm, sağlam bilgi, fâidesiz şeylerden kaçınma' anlamına gelirken, tasavvufta Hakk'ın eşyayı yerli yerine koyma sıfatının (el-Hakîm) ve sâlikin bu sıfata ayna olma mertebesinin adıdır. Hârûniyye Fassı'nda bu hikmet, 'Hikmet-i İmâmiyye' olarak isimlendirilmiştir.
Bu isimlendirmenin hikmeti, imâmetin hilâfetle olan münasebetinde yatar. Dâvûd Fassı'nda da izah edildiği üzere, her halife aynı zamanda bir imâmdır; ancak her imâm halife değildir, bazı imâmlar halifedir¹·². Bu durum, imâmetin hilâfetin bir ismi haline geldiği özel bir mertebeyi gösterir. İmâmet, Cenâb-ı Hakk'tan ya vâsıtasız ya da vâsıtayla tevcih olunur. Hz. Hârûn (a.s.), bu iki kısım imâmetin her ikisine de sahip olmuştur. Zira Hz. Mûsâ ve Hz. Hârûn (a.s.) müştereken seyf (kılıç) ile, yani savaş ile gönderilmişlerdir². Bu, onların hem mânevî hem de dünyevî liderlik vasıflarını bir arada taşıdıklarını, dolayısıyla imâmet ve hilâfetin kendilerinde cem olduğunu gösterir. Bu sebeple Hârûn Fassı'nın hikmeti, 'Hikmet-i İmâmiyye' olarak adlandırılmıştır.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Kelime-i Hârûniyye · s.2“BU FASS KELİME-İ HÂRÛNİYYEDE MÜNDERİC BU FASS, HARUN'A AİT KELİMEDE BULUNAN İMAMET HİKMETİNİN AÇIKLAMASINDADIR Bilinmeli ki: Davud Fassı'nda da açıklandığı üzer”Oku
- 2TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları · s.273““Hü vallahüllezi la ilahe illa Hu” diye bu ayet-i kerime ile de nokta koymuştur. S O N بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ BU FASS KELİME-i HÂRÛNİYYEDE MÜNDER”Oku
İlgili sorular
- Muhammediyye Fassı'nda esas olarak hangi mesele ele alınır?
- Ya'kûbiyye Fassı'nın anahtar âyeti olan Yûsuf 84-87 nasıl okunur?
- Îseviyye Fassı'nda esas olarak hangi mesele ele alınır?
- Dâvûdiyye Fassı'nda peygamber Hz. Dâvûd'un hangi sahnesi merkezîdir?
- Nûhiyye Fassı ile anlatılmak istenen temel hakîkat nedir?
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.