İçeriğe atla

İbrâhîmiyye Fassı'nda peygamber Hz. İbrâhîm'in hangi sahnesi merkezîdir?

Fass İçeriği1 görüntülenme12 kaynak
Kısa cevap

İbrâhîmiyye Fassı'nda Hz. İbrâhîm'in merkezî sahnesi, onun Allah tarafından "halîl" (dost) edinilmesi ve bu dostluğun kemâli olan İsmail'i kurban etme teşebbüsüdür. Bu makam, Hz. İbrâhîm'in yıldızları, ayı ve güneşi reddederek "batanları sevmem" demesiyle başlayan ve yüzünü gökleri ve yeri yaratana çevirmesiyle kemâle eren bir yolculuğun sonucudur. Özellikle Sâffât Sûresi'nde geçen Hz. İsmâîl'i kurban etme teşebbüsü, hullet makamının en yüksek derecesini gösterir ve bu, İbrâhîmiyye Fassı'nın tahkîk yeridir.

Detaylı cevap

Hz. İbrâhîm'in İbrâhîmiyye Fassı'ndaki merkezî konumu, onun Allah tarafından "halîl" olarak seçilmesiyle belirginleşir. Bu makam, Kur'ân-ı Kerîm'de Nisâ Sûresi'nin 125. ayetinde geçen "vettehazallâhu İbrâhîme halîlâ" (Allah İbrâhim'i halîl edindi) ifadesiyle sabittir. Halîl, Hak ile arasındaki dostluğun her gözeneğe nüfûz ettiği kimse anlamına gelir. Bu dostluk, Hz. İbrâhîm'in En'âm Sûresi'nde anlatılan manevî yolculuğuyla başlar. O, önce yıldızları, sonra ayı ve güneşi ilah olarak denemiş, ancak hepsinin batması üzerine "lâ uhibbu'l-âfilîn" (batanları sevmem) diyerek bu geçici varlıkları reddetmiştir. Ardından "innî veccehtu vechiye lillezî fataras-semâvâti ve'l-arda hanîfâ" (yüzümü gökleri ve yeri yaratana çevirdim, hanîf olarak) diyerek tevhid inancına ulaşmıştır. Bu, hullet makamının başlangıcıdır. Hulletin kemâli ise Sâffât Sûresi'nin 102. ayetinde geçen Hz. İsmâîl'i kurban etme teşebbüsüdür. Bu olay, Hz. İbrâhîm'in Allah'a olan mutlak teslimiyetini ve dostluğunun en üst seviyesini gösterir. Tasavvufta bu hullet makamı, peygamberlere verilen üç temel makamdan biri olup, Kelîmullâh (Hz. Mûsâ) ve Habîbullâh (Hz. Muhammed) makamlarından farklı olarak, sevenin sevdiğine karışması, dostluğun her gözeneğe nüfûz etmesi olarak açıklanır. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin ifadesiyle "halîl Hak'la içiçe oturur". Ayrıca, Hz. İbrâhîm ve oğlu İsmâîl'in Kâbe'yi birlikte inşa etmeleri de bu fassın önemli bir sahnesidir. Bu birliktelik, tasavvufta iki neslin manevî birleşmesi olarak yorumlanır ve sâlik için mürşid-mürid ilişkisine benzer bir sembolizm taşır.

Kaynaklar

Bu cevap kütüphanedeki 8 eserden derlendi — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Kelime-i Nûhiyye · s.346“Şimdi, peygamberin davetiyle herkesin yatkınlığının gereği ne ise o ortaya çıkar; ve ilâhî irâde ne şekilde ilişmiş ise o gerçekleşir. Bu kazâ ve kader sırrı ba”Oku
  2. 2Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye · s.236“İdrak açısından düşünecek olursak Hakikati Muhammediye idraki kemal olması yönüyle genel merkez, bu genel merkeze ulaşma gayretindeki her bir idrak bulunduğu ha”Oku
  3. 3Kelime-i Nûhiyye · s.345“Şimdi, peygamberin davetiyle herkesin yatkınlığının gereği ne ise o ortaya çıkar; ve ilâhî irâde ne şekilde ilişmiş ise o gerçekleşir. Bu kazâ ve kader sırrı ba”Oku
  4. 4Kelime-i İlyâsiyye · s.9“Hud Fassı'nda açıklandığı üzere, Şeyh (r.a.) peygamberlerin ruhlarını (aleyhimü's-selâm) müşahede etmişti. Gerçekleşen bu müşahedeye dayanarak bu aydınlatıcı fa”Oku
  5. 5Kelime-i Nûhiyye · s.347“Şimdi peygamberin davetiyle herkesin yatkınlığının gerektirdiği ne ise o ortaya çıkar; ve ilahi irade ne şekilde ilişki kurmuş ise o gerçekleşir. Bu kazâ ve kad”Oku
  6. 6Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye · s.59“Herşey merkezinde demekle Merkez Efendi işlerin fâilinde yani Allah’ta hiç kusur görmüyor. Yani tenzih ediyor. Bu Hz. Mûsâ aleyhisselâmın makamı idi. Zaten Peyg”Oku
  7. 7Kelime-i Tevhîd · s.558“Peygamber (sav.) Efendimizin kabri “Makam-ı Mahmud”un içindeki merkez nokta, işaret yeri, âlemin kalbi, Suret-i Rasûlüllah’ın makamının son görüldüğü yer. Sükûn”Oku
  8. 8Kelime-i Îseviyye · s.29“Vehb dahi bu merkezdedir. Sûre-i Nisâ’nın nüzûlünden sonra Hâtıb ibn Vehb de bu merkezdedir. Nisâ Sûresi'nin inişinden sonra Hâtıb ibn Beltea (r.a.) Mısır melik”Oku
  9. 9İnci Tezgâhı (2) · s.121“160 (6-Pe-6-Say-158) ------------------- Her şey merkezinde değil merkez çatışmasındadır. (09/03/2014/Pazar) --------------------------------------- Minhü bedei”Oku
  10. 10Tasavvuf Izâhları · s.95“Şurası çok mühimdir; kimler bu hakikatleri ne kadar hakkına lâyık olarak (olabildiği kadar) idrak ederse ahirette “ livâ-ül hamd ” sancağının merkezine en yakın”Oku
  11. 11Kelime-i Dâvûdiyye · s.16“Cevâb:Fusûs’un hitâmı olan “hikmet-i ferdiyye”de görüleceği veFass-ı Cevap: Fusûs'un sonu olan "hikmet-i ferdiyye"de görüleceği ve Şîsî Fassı'nda açıklandığı üz”Oku
  12. 12Kelime-i Tevhîd · s.558“Peygamber (s.a.v.) Efendimizin kabri, “Makam-ı Mahmud”un içindeki merkez nokta, işaret yeri, âlemin kalbi ve Resûlullah'ın sûretinin makamının son görüldüğü yer”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.