İçeriğe atla

İdrîsiyye Fassı hangi anahtar ayetlere dayanır?

Fass İçeriği0 görüntülenme9 kaynak
Kısa cevap

İdrîsiyye Fassı'nın dayandığı anahtar ayetler, verilen kaynaklarda doğrudan belirtilmemiştir. Ancak, genel olarak Kur'an-ı Kerim'deki her surenin ve ayetin birer anahtar olduğu, Hakikat-i İlâhiyye'yi tanıtan birer hususiyet taşıdığı ifade edilmektedir. Bu anahtarları kullanmak için irfaniyet gerektiği ve İnsân-ı Kâmil'in bu anahtarları hakkıyla kullanarak halka rahmet olduğu vurgulanır¹·²·³·⁴. Dolayısıyla, İdrîsiyye Fassı'nın da kendine özgü bir hikmeti ve bu hikmeti açan ayetleri olduğu ancak bu ayetlerin kaynaklarda açıkça zikredilmediği anlaşılmaktadır.

Detaylı cevap

Verilen kaynaklarda İdrîsiyye Fassı'na özel bir anahtar ayet atfı bulunmamaktadır. Ancak, tasavvufî anlayışa göre Kur'an-ı Kerim'in tamamı, Hakikat-i İlâhiyye'nin çeşitli veçhelerini açan birer anahtar niteliğindedir. Her bir "Sûre-Sûret" Hakikat-i İlâhiyye'yi tanıtan bir hususiyet taşır ve Kur'an'daki 114 surenin hepsi büyük birer anahtar, diğer ayet-i kerimeler ise kendi mertebelerinden birer anahtardır¹·²·³·⁴. Bu anahtarları kullanmak için irfaniyet gereklidir ve bu irfaniyete sahip olan İnsân-ı Kâmil, bu anahtarları hakkıyla kullanarak halka rahmet olur¹. Örneğin, Besmele-i şerif, Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi gibi ayetler, Hz. Peygamber'in ümmetine hediye ettiği başlıca anahtarlardandır¹. Besmele'deki anahtar ise "Allah, Rahman, Rahiym" isimleridir; Allah zatı, Rahman sıfatı, Rahiym ise esmayı temsil eder ve bunların zuhura çıktığı yer "beden-i insan" yani "ef'al mertebesi"dir⁵·⁶. Ra'd Sûresi'ndeki bir ayet ise küllî düzeyde ve içsel tefekkürde bir anahtar cümle olarak okunmalı, her nefiste, her düşüncede ve her değişimde bir kudret düzeninin işlediğini göstermektedir⁷. Ayrıca, "İkra" emrinin anahtarı "Rabb" ismidir; bu, kendi izafi varlıkla değil, Rabb isminin sendeki zuhuru ile okumak anlamına gelir ve ilk besmele, zahirden bâtına geçerek ilim tahsilidir⁸. Fâtır Sûresi'ndeki bir ayet ise Allah Teâlâ'nın rahmet dizisinden açtığı şeyi kimsenin imsak edemeyeceğini, imsak ettiğini de kimsenin irsal edemeyeceğini beyan eder⁹. Bu genel çerçeve içinde, İdrîsiyye Fassı'nın da kendi hikmetini açan özel ayetleri olduğu ancak bu ayetlerin kaynaklarda spesifik olarak belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi · s.45O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlıcaları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiy Oku
  2. 2Bi'smi Has, Selâm (13) · s.23O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlıcaları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiy Oku
  3. 3Feth Sûresi · s.53O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlı caları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiyOku
  4. 4Değmez Dosyası · s.51O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlı caları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiyOku
  5. 5Er-Rahmân · s.105Yeri gelince bu ayeti de sıraya alacağız. Besmeledeki anahtar, içinde bulunan “Allah, Rahman, Rahiym” isimleridir. Allah zat, Rahman sıfat , Rahiym esma , BunlaOku
  6. 6Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.112Yeri gelince bu ayeti de sıraya alacağız. Besmeledeki anahtar, içinde bulunan “Allah, Rahman, Rahiym” isimleridir. Allah zat, Rahman sıfat , Rahiym esma , BunlaOku
  7. 7Ra'd Sûresi · s.67O halde bu ayet, sadece evrensel düzeyde değil, aynı zamanda içsel tefekkürde bir anahtar cümle olarak okunmalıdır: Her nefiste, her düşüncede, her değişimde biOku
  8. 8Namaz Sûreleri (Cilt 1) · s.118Cebrâil (a.s.) üçüncü defa sıktıktan sonra devam ederek; 135 Alak 96/1 âyetinde    ıkre’ bi’smi rabbikellezî haleka MOku
  9. 9Fâtır Sûresi · s.25Eğer zerre zerre anahtarlar olsa, bu küşâyiş Kibriyâ'nın gayrından değildir. Eğer âlem zerre zerre anahtarlar olsa, bu zulmetten ve nûrdan mürekkeb olan yetmiş Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.