İçeriğe atla

İlme'l-Yakîn hâli nasıl başlar, nasıl yerleşir?

Kavram MekanizmasıOrta düzey21 görüntülenme4 kaynak
Kısa cevap

İlme'l-yakîn hâli, yakînin üç kademesinden ilki olup, bir hakikatin sözle, mantıkla, kitapla veya dersle elde edilen kesin bilgisidir. Bu hâl, Kur'an'ın haber vermesi üzerine cehennemin varlığını bilmek gibi, birtakım açık delillerle kalpte sabit olur ve yerleşir¹. Sülûkun başlangıç bilgi seviyesi olan ilme'l-yakîn, sâlikin anlatıyla, kitapla ve mantıkla bir hakikati kabul etmesiyle başlar ve bu bilgi, tahkik yoluyla imana dönüşerek kalpte yerleşir². Bu mertebede sâlik, Cenâb-ı Hakk'ın kendisine vermiş olduğu zorlamaları huzurla karşılayarak isyan etmeden kabul eder³.

Detaylı cevap

İlme'l-yakîn, tasavvuf yolculuğunda yakînin ilk mertebesidir ve "bilgi seviyesindeki yakîn" olarak tanımlanır. Bu hâl, sâlikin bir hakikati sözle, mantıkla, kitapla veya dersle öğrenmesiyle başlar. Örneğin, Kur'an'ın haber vermesiyle cehennemin varlığını bilmek, ilme'l-yakîn hâlinin bir başlangıcıdır; bu bilgi, açık delillerle kalpte sabitlenir ve yerleşir¹.

İlme'l-yakîn, sülûkun başlangıç bilgi seviyesidir. Bu mertebede iman, taklit yoluyla değil, tahkik yoluyla elde edilir ve "ilmi yakîn" imanı olarak adlandırılır². Sâlik, Cenâb-ı Hakk'ın kendisine vermiş olduğu zorlamaları huzurla karşılayarak, isyan etmeden kabul eder; bu durum, ef'al mertebesindeki rızalık hâliyle ilişkilidir³.

İlme'l-yakîn hâlinin yerleşmesi, sâlikin bu bilgiyi sadece zihinsel olarak kabul etmekle kalmayıp, onu kalbinde sağlam bir şekilde oturtmasıyla gerçekleşir. Bu, sâlikin okuduğu, dinlediği veya mantıkla ulaştığı bilgiyi kendi iç dünyasında teyit etmesi ve ona tam bir teslimiyet göstermesi anlamına gelir. Terzibaba geleneğinde niyetin, amelin ruhu ve özü olması gibi (Niyet), ilme'l-yakîn de sâlikin mânevî yolculuğunda attığı her adımın temelini oluşturur. Bu hâl, daha sonra ayne'l-yakîn (görme seviyesi) ve hakk'el-yakîn (yaşama seviyesi) gibi daha ileri mertebelere geçişin zeminini hazırlar⁴.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Mesnevî Cilt 6 · Beyit 3897 (s. 398)“Ve ilim, Kur'an'ın haber vermesi üzerine, cehennemin varlığını bilmektir; ve bu ilim birtakım açık delillerle kalpte sabit olur ve yerleşir, ilme'l-yakin olur. ”Oku
  2. 2İnsân-ı Kâmil (Cilt 4), s. 170“Bu sebeble, imanımız, artık taklid yollu değil; tahkiktir… Buna da, “ilmi yakîn” imanı denirki, tahkik’tir. Bilindiği gibi, “ilmel yakîn, aynel yakîn ve hakka’l”Oku
  3. 3Îmân ve İkân, s. 103“Bu esmâ mertebesindeki isimler mertebesindeki rızalık olmakta aynel yakîn mertebesinde de diyebiliriz. İlmel yakîn olanı birinci mertebede olan yani Cenâb-ı Hak”Oku
  4. 4Bendeki Terzi Babam (Cilt 1), s. 87“Efendi Babam-dan başta gelen mail-de (25) “3” kere tekrar edilmiştir. (25) “Köle ve İncir” dosyasında “İlm’el Yakin, Ayn’el Yakîn, Hakk’el Yakîn” hâlinin ve bun”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.