İnsân-ı Kâmil (Cilt 1) eserinin yapısı nasıldır, hangi bölümlere ayrılır?

İnsân-ı Kâmil eserinin yapısı, Terzi Baba şerhleri özelinde, okuyucunun rahatlığını gözeten bir yaklaşımla şekillendirilmiştir. Necdet Ardıç, eserin her bir fassını ayrı bir kitap olarak düzenlemiştir. Bu tercihin temel sebebi, eğer tüm fasslar tek bir ciltte toplansaydı, ciltlerin oldukça kalın olacağı ve okunmalarında zorluk yaşanabileceği düşüncesidir¹. Bu bağlamda, eserin ana bölümleri, İbn Arabî'nin Füsûsu'l-Hikem'indeki peygamber fasslarına tekabül eden kısımlardır. Örneğin, Kelime-i Âdemiyye, Kelime-i İdrîsiyye, Kelime-i Nûhiyye ve Kelime-i Şîsiyye gibi fasslar, müstakil kitaplar halinde sunulmuştur¹·²·³·⁴. Bu fasslar, ilgili peygamberin manevî mertebesini ve hikmetini ele alır. Örneğin, İdrîsiyye Fassı'nın 'ruhâniyet' bahsi ricâlü'l-gaybın varlığının asîl dayanağıdır. Âdemiyye Fassı'nın 'esmâ' bahsi ise emânet âyetinin yeridir. Şîsiyye Fassı'nın nefes-i Rahmânî bahsi ise âlem-i mânânın iletişim aracını gösterir. Ayrıca, eserin başında yer alan Mukaddime bölümü de ayrı bir kitap olarak hazırlanmıştır⁵. Bu yapı, eserin bütünlüğünü korurken, her bir bölümün kendi içinde derinlemesine incelenmesine olanak tanımaktadır. Bu düzenleme, Abdülkerim Cîlî'nin İnsân-ı Kâmil adlı eserinin şerhlerini içeren ciltlerin (Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-3) Şerhi, Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-4) Şerhi, Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-5) Şerhi) de bu anlayışla hazırlandığını düşündürmektedir.