İçeriğe atla

İnsân-ı Kâmil (Cilt 4) kitabına göre Salât (Namaz) ne anlam taşır?

Kitap-KonuOrta düzey0 görüntülenme8 kaynak
Kısa cevap

Tasavvufta salât (namaz), sadece beş vakit kılınan zâhirî bir ibadet olmanın ötesinde, kulun Hak ile dikey bir buluşması ve mü'minin mîrâcıdır. Kur'an'da namaz için kullanılan tek kelime olan salât, "yöneliş, ulaşma, bağ kurma, duâ" anlamlarını taşır ve Terzibaba külliyatında ef'âl mertebesindeki beş vakitten Salât-ı Dâimûn'a uzanan mertebeli bir kavram olarak işlenir¹. Bu kavram, "Dur rabb-ın salat ediyor-namaz kılıyor" hakikatiyle açıklanır; bu, namazın sadece belirli hareketler yapmak değil, evvela bir idrak, sonra yüceltme ve Hak'kı tanıtma olduğunu ifade eder². Salât kelimesinin taşıdığı bu derin ve yüklü manalar, Türkçedeki "namaz" kelimesiyle tam olarak karşılanamaz ve bu durum ibadetin hakkıyla idrak edilmesini zorlaştırabilir³·⁴.

Detaylı cevap

Salât kavramı, tasavvufta mertebeli bir anlayışla ele alınır. Ef'âl âlemi ameli olarak "Salât", esma âlemi ameli olarak "Salât-ı Vusta" ve sıfat âlemi ameli olarak "Salât-ı Dâimûn" şeklinde katmanlara ayrılır⁵. Bu mertebeler, salâtın sadece bedensel hareketlerden ibaret olmadığını, aynı zamanda kalbî ve ruhî bir yöneliş olduğunu gösterir. Salât, lugatte "duâ, hayır duâsı" anlamına gelirken, akâidde günde beş vakit kılınan farz ibadettir. Ancak tasavvufî idrakte, salâtın hakikati, "beni anman için namazı kıl" (Tâhâ 14) ayetiyle ifade edilen bir zikir hâli ve "namaz kötülükten alıkoyar" (Ankebût 45) ayetiyle belirtilen bir arınma vesilesidir.

Salâtın bu geniş anlamı, tüm âlemlerin baştan sona bir salât hâlinde olduğu düşüncesiyle pekişir; bu, evvela bir idrak, sonra yüceltme ve namaz içerisinde okunan tanıtma eylemidir²·⁶. "Namaz" kelimesi Farsçadan Türkçeye geçmiş olup, "ateş önünde eğilmek" anlamına gelen bir eylemden türemiştir ve salât kelimesinin yüklü manalarını sınırlamaktadır⁷·². Oysa salât, Kur'an'da 99 yerde zikredilen ve Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) miraçtan ümmetine hediye olarak getirdiği, içinde birçok sır, hikmet ve hakikat barındıran bir ibadettir⁸. Salât-ı Dâimûn ise, sadece beş vakit değil, her nefeste Hakk ile irtibat kurma makamını ifade eden sürekli namaz hâlidir¹.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Salât (Namaz) · s.6“Dinimizde SALAT olgusunu ifade eden bir çok ayet-i kerime ve hadis-i şerif vardır; ancak NAMAZ kelimesi yoktur. ... Türkçeye çevrildiğinde salat kelimesinin man”Oku
  2. 2Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28) · s.153“Zaten bütün bu alemler salat, zaten baştan sona bir salat, “Salat” tan kasıt evvela bir idrak sonra yüceltme sonra namaz içerisinde okuduğumuz tanıtma, her ayet”Oku
  3. 3Lokmân Sûresi · s.56“------------ (05-Salât) isimli kitabımızdan, sayfa 9 dan, itibaren “Salât” kelimesinin manasını anlamaya ve görmeye çalışalım. İz--T-B- ------------ Dinimizde S”Oku
  4. 4Salât (Namaz) · s.6“Dinimizde SALAT olgusunu ifade eden bir çok ayet-i kerime ve hadis-i şerif vardır; ancak NAMAZ kelimesi yoktur. ... Türkçeye çevrildiğinde salat kelimesinin man”Oku
  5. 5Dur Rabbın Namazda (Cilt 1) · s.357“Rabbin namaz kılıyor” Perde: Mahremiyet, gaflet, vuslat… Fillerle, isimlerle perdelenen hakikat, sıfat… Rububiyyet’in ardında saklı Rahmaniyyet, zât-ı mukayyed””Oku
  6. 6Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29) · s.329“Zaten bütün bu alemler salat zaten baştan sona bir salat, “Salat” tan kasıt evvela bir idrak sonra yüceltme sonra namaz içerisinde okuduğumuz tanıtma, her ayet ”Oku
  7. 7Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.201“Kelime kökü Namaz kılmak; İkametü’s-Salat), bir Kur’an kavramı olan ve Türkçeye pek çok dini kavramda olduğu gibi Selçuklularca Hintçeden Farsçaya geçmiş bir sö”Oku
  8. 8Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.29“---------- “ Dur Rabbin namaz kılıyor” Bismillâhirrahmânirrahıym Peygamber Efendimiz sav.’in mirac’tan ümmetine hediye olarak getirdiği namaz içerisinde bir çok”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.