İçeriğe atla

İsmâîliyye Fassı hangi anahtar ayetlere dayanır?

Fass İçeriği22 görüntülenme9 kaynak
Kısa cevap

İsmâîliyye Fassı, Fusûsu'l-Hikem'de Hz. İsmail'e tahsis edilmiş olup, "Hikmet-i Aliyye" olarak adlandırılan, saîd olmanın sırrı, Rabb-ı hâs (her kulun özel Rabbi) ve mârifet-i Rabbâniyye kavramları etrafında şekillenir. Bu fassın temelinde teslimiyet ve rıza ekseni bulunur¹. Verilen kaynaklarda İsmâîliyye Fassı'nın doğrudan dayandığı spesifik anahtar ayetler açıkça belirtilmemiştir. Ancak, genel olarak Kur'ân-ı Kerîm'deki her sûre ve âyet Hakikat-i İlâhiyye'yi tanıtan birer anahtar niteliğindedir ve bu anahtarları hakkıyla kullanmak için irfaniyet gereklidir; bu irfaniyete sahip olan ise İnsân-ı Kâmil'dir²·³·⁴·⁵.

Detaylı cevap

İsmâîliyye Fassı, tasavvufî öğretide önemli bir yer tutar ve özellikle mârifet-i Rabbâniyye'ye ulaşma yolunda teslimiyet ve rızanın merkezi rolünü vurgular¹. Her ne kadar bu fassın dayandığı özel ayetler kaynaklarda doğrudan zikredilmese de, Kur'ân'ın bütünü, Hakikat-i İlâhiyye'nin anahtarları olarak kabul edilir. Örneğin, Besmele-i şerif, Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi gibi metinler, Hz. Muhammed'in ümmetine hediye ettiği başlıca anahtarlardandır²·³·⁴·⁵. Kur'ân-ı Kerîm'deki 114 sûrenin her biri, Hakikat-i İlâhiyye'yi tanıtan birer büyük anahtar iken, diğer âyet-i kerîmeler de kendi mertebelerinden birer anahtardır². Bu anahtarları kullanmak, irfaniyet gerektiren bir iştir ve bu irfaniyete sahip olan kişi İnsân-ı Kâmil'dir; o, ef'âl-i, esmâsı ve sıfatları ile halka rahmettir². Besmele'deki "Allah, Rahman, Rahiym" isimleri de anahtar niteliğindedir ve bunlar zat, sıfat ve esma mertebelerini kapsayarak "beden-i insan" ve "ef'al mertebesi"nde zuhur eder⁶·⁷. Ayrıca, "Oku" emriyle başlayan Alak Sûresi'nin ilk âyetleri, "Rabb" isminin bir anahtar olarak verildiğini ve zahirden bâtına geçerek ilim tahsilinin başlangıcı olduğunu gösterir⁸·⁹. Bu bağlamda, İsmâîliyye Fassı'nın temelinde yatan mârifet ve teslimiyet, Kur'ân'ın genel anahtar niteliğindeki âyetlerinin derinlemesine idrâkiyle ilişkilidir.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1İsmail Fassı,
  2. 2Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi, s. 45“O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlıcaları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiy ”Oku
  3. 3Feth Sûresi, s. 53“O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlı caları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiy”Oku
  4. 4Değmez Dosyası, s. 51“O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlı caları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiy”Oku
  5. 5Bi'smi Has, Selâm (13), s. 23“O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlıcaları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiy ”Oku
  6. 6Er-Rahmân, s. 105“Yeri gelince bu ayeti de sıraya alacağız. Besmeledeki anahtar, içinde bulunan “Allah, Rahman, Rahiym” isimleridir. Allah zat, Rahman sıfat , Rahiym esma , Bunla”Oku
  7. 7Dur Rabbın Namazda (Cilt 2), s. 112“Yeri gelince bu ayeti de sıraya alacağız. Besmeledeki anahtar, içinde bulunan “Allah, Rahman, Rahiym” isimleridir. Allah zat, Rahman sıfat , Rahiym esma , Bunla”Oku
  8. 8Neml Sûresi, s. 12“Okuyamam dediğinde, nasıl okuyayım dediğinde “biismi rabbike” diye şifresini, anahtarını vermekte. Rabb mertebesinden, Mûsâ’dan başlayarak oku deniyor. İşte onu”Oku
  9. 9Namaz Sûreleri (Cilt 1), s. 118“Cebrâil (a.s.) üçüncü defa sıktıktan sonra devam ederek; 135 Alak 96/1 âyetinde    ıkre’ bi’smi rabbikellezî haleka M”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.