Kerâmet kavramı için Muhammediyye Fassı'ndaki anahtar mekanizma nedir?

Kerâmet, lugatte 'ikrâm, lütuf, ihsân' anlamına gelir ve tasavvufta velîlerden zuhûr eden, âdetin yasalarını aşan olağanüstü hâllere verilen isimdir. Bu hâller, peygamberlik iddiâsı taşımaz ve velâyetin bir alâmeti olarak kabul edilir. Kerâmetin meşrûiyyeti Kur'ân'da Hz. Meryem'e hurma ve su gelmesi (Meryem 25) ile Âsaf b. Berhiyâ'nın taht getirmesi (Neml 40) gibi olaylarla sâbittir.

Hakîkat-i Muhammediyye ise, tasavvuf mâverâsının en yüksek kavramı olup, İslâm kâinat nizamının merkez taşıdır¹. Bu hakikat, vahidiyet mertebesi, sıfatlar ve isimler mertebesi olarak da adlandırılır². Ahadiyet mertebesiyle arasındaki fark, belirginleşmemiş olmak ile belirginleşmiş olmaktan ibarettir². Efendimiz'in hakikati, bütün belirginleşmelerin başlangıcı olması itibarıyla varlıkta tek ve eşsizdir³.

Kerâmetin zuhûru, sâlikin nefs mertebelerini aşmasıyla da ilişkilidir. Mülhime mertebesinden itibaren mârifet, kerâmet ve keşf gibi hâller zuhûr edebilir. Ancak tasavvuf büyükleri, hissî kerâmetlerden ziyâde, istikâmet üzere kalmak, sabra muvaffak olmak gibi ahlâkî ve mânevî kerâmetleri daha üstün görmüşlerdir. Zira hissî kerâmetler sâliki kibre düşürebilirken, mânevî kerâmetler istikâmetin garantisidir.

Hakîkat-i Muhammediyye, aynı zamanda "taayyün-i evvel" (ilk belirginleşme), "tecellî-i evvel" (ilk tecelli), "mertebe-i vâhidiyyet" (birlik mertebesi) gibi terimlerle de ifade edilir⁴. Bu mertebe, saf zâtın kendisinde potansiyel olarak mevcut olan sıfatların ve isimlerin hükümlerini ve eserlerini gözlemlemek istemesiyle halk etme işine yönelmesi sonucu ortaya çıkan ilk belirginleşmedir⁴. Dolayısıyla, kerâmetin Muhammediyye Fassı'ndaki anahtar mekanizması, Hakîkat-i Muhammediyye'nin varlıktaki bu merkezi konumu ve onun tecellîleriyle ilahî sırların açığa çıkmasıdır. Bu bağlamda, Necdet Efendi'ye Hakîkat-i Muhammediyye üzere mânâ âleminden verilen 53 şifre sayısı, bu hakikatin bir zuhur mahalli olarak ele alınır⁵.