İçeriğe atla

Levlâke kavramının zuhûr ettiği mahaller nelerdir?

Kavram MekanizmasıOrta düzey21 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

Levlâke kavramı, "sen olmasaydın, sen olmasaydın âlemleri halk etmezdim" anlamına gelen kudsî bir hadîs olup, tasavvufta Hakîkat-i Muhammediyye doktrininin temel ifadesidir. Bu ifade, Cenâb-ı Hakk'ın Hz. Muhammed'e olan muhabbetini ve âlemlerin halkının O'nun hakikatine bağlı olduğunu gösterir¹. Levlâke'nin zuhur ettiği başlıca mahaller, Hakîkat-i Muhammediyye'nin kendisi, bu hakikatin ilâhî ilimdeki bâtınî varlığı ve Hz. Muhammed'in ilâhî zuhur mahalli olmasıdır². Ayrıca, bu kavramın Kur'ân'daki karşılıkları Enbiyâ 107'deki "mâ erselnâke illâ rahmeten li'l-âlemîn" ve Necm 8-9'daki "kâbe kavseyni ev ednâ" ayetleridir.

Detaylı cevap

Levlâke kavramının zuhur ettiği mahaller, öncelikle Hakîkat-i Muhammediyye'nin kendisidir. Zât-ı Ahadiyye, "levlâke levlâke lemâ halaktü'l-eflâk" hitabını, gönlünde/kucağında zuhura getirdiği (Mim) harfiyle ifade edilen Muhammediyye'ye yapmıştır³. Bu durum, bütün âlemlerin bu (Mim) harfiyle ifade edilen Muhammedî'nin ve (Hamd) hakikatinin oluşumu olan Hakîkat-i Muhammediyye tabiriyle ifade edildiğini gösterir⁴. İkinci olarak, levlâke hükmü, Hakîkat-i Muhammediyye'nin ilâhî ilimdeki bâtınî varlığını ifade eder. Hadîs-i Kudsî'de geçen "eğer sen olmasaydın, olmasaydın âlemleri halk etmezdim" ifadesi, âlemlerin halkının Hz. Muhammed'in bâtınî varlığına bağlandığını gösterir². Bu bâtınî varlık, "Evvelü mâ halâkallahu kalemü ve rûhî" (Allah evvelâ benim rûhumu ve kalemi halk etti) hadîsiyle de desteklenir². Üçüncü olarak, levlâke, Hz. Muhammed'in ilâhî zuhur mahalli olmasını vurgular. O, "heva"sından konuşmayan, yani hevasından kurtulmuş ve ilâhî tecellinin bir aynası olan bir zattır⁵. Bu durum, Hz. Muhammed'in hakikatinin bâtınî olarak devam ettiğini ve bu devamlılık sebebiyle başka bir peygambere veya mertebeye gerek olmadığını ifade eder⁶. Levlâke'nin tasavvuftaki bu temel anlamı, Hakîkat-i Muhammediyye doktrininin özünü oluşturur ve kâinatın halk gayesinin en kâmil insan olan Hz. Muhammed'de tahakkuk ettiğini belirtir.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Altı Peygamber (Cilt 5), s. 20“Bu ilâhî hûbbiyyet’in zuhur mahalli ise Hakikat-i Muhammedî dir. İşte bu yüzden diğer bir Hadîs-i Kûdsî de bildirilen, “ Levlâke” dir. Yâni (Eğer sen olmasaydın”Oku
  2. 2Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1), s. 157“----------------------- (207-68-Kalem-suresi-sayfa-74-) ----------------------- (Levlâke levlâk lemâ halektül eflâk) “Hadîs-i kudsî” “Eğer sen olmasaydın, olmas”Oku
  3. 3Muhammed Sûresi, s. 7““Levlâke levlâk lemâ halâktül eflâk” yani “eğer sen olmasaydın, olmasaydın, bu âlemleri halk etmezdim.” Diyen Zât-ı Ahadiyye işte bu hitabını (13)’ ten (13)’ e ”Oku
  4. 4Altı Peygamber (Cilt 5), s. 12“Bu ilâhî hûbbiyyet’in zuhur mahalli ise Hakikat-i Muhammedî dir. İşte bu yüzden diğer bir Hadîs-i Kûdsî de bildirilen, “ Levlâke” dir. Yâni (Eğer sen olmasaydın”Oku
  5. 5Mübârek Geceler, s. 68“O za­man oradan feyz almaya başlarsın ve anlarsın, ki “ ve ma yentı­ku anil heva ” “o hevasından konuşmuyor” neden konuşmuyor? Sen o halin ile “heva” nı attıkta”Oku
  6. 6İnsân-ı Kâmil (Cilt 1), s. 5“" Levlâke levlâke lema halaktü'l eflâk ” Sen olmasaydın bu âlemleri halk etmezdim. O olmadıktan sonra bu âlemlerin durmasına sebep ne? Demek ki Hz. Resulullah (”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.