Mîrâc nasıl gerçekleşir?
Mîrâc, lugatte "çıkış aleti, merdiven, urûc vâsıtası" anlamına gelir ve tasavvufta Hz. Peygamber'in Mescid-i Aksâ'dan göklere yükselerek Kâbe Kavseyni Ev Ednâ makamına ulaştığı gece yolculuğunu ifade eder. Bu yolculuk, İsrâ Sûresi'nin ilk ayetinde (İsrâ 1) belirtildiği gibi, Hz. Peygamber'e mahsus biricik bir hâl olmakla birlikte, sâlikin de tahkik edebileceği manevî bir makamdır. "Namaz mü'minin mîrâcıdır" hadisi (K1-276, Süyûtî), sâlikin namaz, zikir ve halvet gibi ibadetlerle kalbinin Hakk'ın huzuruna ulaşarak kendi mîrâcını yaşayabileceğini gösterir. Mîrâcın gerçekleşmesi, saflaşmış nefsin yükselişiyle ve niyetin hayır olmasıyla doğrudan ilişkilidir¹·².
Detaylı cevap
Mîrâc, tasavvufta iki ana okuma ile ele alınır: Mîrâc-ı Nebevî ve Mîrâc-ı Sâlik. Mîrâc-ı Nebevî, Hz. Peygamber'in bedenle ve ruhla birlikte Mescid-i Aksâ'dan Sidretü'l-Müntehâ'ya, oradan da Kâbe Kavseyni Ev Ednâ mertebesine yaptığı biricik yolculuktur. Bu yolculuk, zâhirî bir gece yolculuğu (İsrâ) ve semaya yükseliş (Mîrâc) olarak iki aşamada gerçekleşir; Burak vasıta, Cebrail rehberdir³·². Hz. Peygamber'in mîrâcı, dünya atmosferinden, zaman ve mekândan çıkışı ifade eder³.
Sâlikin mîrâcı ise, manevî urûclarla gerçekleşen "küçük mîrâc" (mîrâc-ı sagîr) olarak adlandırılır. Bu, namazda, zikirde veya halvette kalbin Hakk'ın huzuruna ulaşmasıdır. "Namaz mü'minin mîrâcıdır" hadisi, bu manevî yükselişin kapısını aralar⁴·⁵. Mîrâcın gerçekleşmesi için öncelikle niyetin hayır olması esastır; zira "niyet hayır, akıbet hayırdır" ve herkesin mîrâcı, yolculuğunun gayesine göre şekillenir².
Mîrâc, saflaşmış nefsin yükselişiyle mümkündür¹. Bu yükseliş, kulun bedensel varlığının Hak varlığına dönüşmesi ve Hak sıfatlarıyla ortaya çıkması anlamına gelir⁶. Seyr-i sülûkun efa'l âleminde gelişip, Rahman'a bakarak yükselmeye başlamasıyla mîrâc gerçekleşir⁷. Ayrıca, mürşid eğitimi ile akl-ı küll'e doğru urûc etmek de mîrâca doğru bir adımdır⁸. Hakiki mîrâc, sohbetin bir olmasıyla, yani ehil ve yetkili bir kişinin sırrı ehline açmasıyla da mümkün olur; aksi takdirde çukura iniş ve nefsin kabarması söz konusu olabilir⁹. Hz. Muhammed ümmetinin mîrâcı, diğer ümmetlerin mîrâcından daha kemalli olup, bu mertebeye ulaşan kişi melekler ve mücerret ruhlarla konuşabilir¹⁰·¹¹.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler · s.161“Miraç da saflaşmış nefsin miracı aslında. Namaz ancak böyle müminin miracı oluyor. Hz. Muhammed'in hayatı bu miracı yaşamanın yolunu gösteriyor. Zahiren yaşanan”Oku
- 2Dur Rabbın Namazda (Cilt 1) · s.277“Miraç hadisesi olarak anlatmak istediğimiz bu konu Kur’an’da iki bölüme ayrılır. İsra ve mirac. ‘‘ İsra ‘‘ bölümü peygamberimizin gece yolculuğudur. Kapkaranlık”Oku
- 3İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler · s.160“MİRAÇ Hz. Muhammed, ifadelerinde isra ve miraç hadiselerinde Burak'ın vasıta ve Cebrail'in a.s. de rehber olduğunu söylüyor. Burak ve Cebrail a.s. iki yolculukt”Oku
- 4K1-276
- 5Dur Rabbın Namazda (Cilt 1) · s.355““ Namaz müminin miracıdır .” Mirac ve namaz kelimelerinin birlikte kullanıldığı bir hadisi şerif. “ Sen dur Rabbin namaz kılıyor ” hadisiyle Rububiyet idrakinin”Oku
- 6Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7 · s.548“Yani "Mirac edenlerin safında bulunanları, yokluğun Burak gibi yukarıya çekmesi, iman makamında iken ölenlerin ruhlarının miracı gibi ay feleğine kadar değildir”Oku
- 7Dur Rabbın Namazda (Cilt 1) · s.318“Bu zahiri Namaz Abdiyet makamında Şahadet aleminde gerçekleşir. Kul olan beşeri Muhammed (Sav), diğer peygamberlerle cemaat (Cem ederek, tevhid ederek) halinde ”Oku
- 8Dur Rabbın Namazda (Cilt 1) · s.298“Kurani kerimde ( Elmali Hamdi yazir ) 17 surede mirac hadisesinden bahsetmekte en fazla „Necm“ suresinde 24 tane var. Bizim seyri sülükumuzda miraca doğru aklen”Oku
- 9İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler · s.69“Bu sohbetin miracıdır... Ehil ve yetkili kimse bunu yapabilir... Sohbette 1 kişi yoksa başkaları var ise o anda müşriklik gerçekleşir ve o kişilerin şuurları ka”Oku
- 10Lokmân Sûresi · s.31“Diğer ümmetin, Muhammed ümmetinin hasleti gibi miraç gibi miraçları yoktur. Miracı olan da Hakikat-i Muhammedi ümmeti gibi kemalli bir miraç değildir. İşte bu d”Oku
- 11TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye · s.6“Diğer ümmetin Muhammed ümmetinin hasleti gibi miraç gibi miraçları yoktur. Miracı olan da Hakikat-i Muhammedi ümmeti gibi kemalli bir miraç değildir. İşte bu du”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.