İçeriğe atla

Mîrâc nedir?

Kavram TanımıTemel düzey21 görüntülenme10 kaynak
Kısa cevap

Mîrâc, lugatta "çıkış aleti, merdiven, urûc vâsıtası" anlamına gelir. Tasavvufta ise Hz. Peygamber'in Mescid-i Aksâ'dan göklere yükselip Sidretü'l-Müntehâ ve ardından Kâbe Kavseyni Ev Ednâ makâmına ulaştığı gece yolculuğunu ifade eden bir hâldir. Bu hâl, İsrâ Sûresi'nin ilk ayetiyle (İsrâ 1) mesnedini bulur ve Hz. Peygamber'e mahsus biricik bir yolculuktur¹. Bununla birlikte, tasavvufta sâlikin de manevî bir urûc olarak tahkîk edebileceği bir makâmdır; "Namaz mü'minin mîrâcıdır" hadîs-i şerîfi bu manevî mîrâcın delilidir². Mîrâc, saflaşmış nefsin mîrâcı olarak da nitelendirilir ve Hz. Muhammed'in hayatı bu mîrâcı yaşamanın yolunu gösterir³.

Detaylı cevap

Mîrâc tasavvufta iki ana şekilde ele alınır: Mîrâc-ı Nebevî ve Mîrâc-ı Sâlik.

Mîrâc-ı Nebevî: Hz. Peygamber'in hem bedeniyle hem de ruhuyla gerçekleştirdiği, Mescid-i Harâm'dan Mescid-i Aksâ'ya (İsrâ) ve oradan da yedi semayı aşarak Sidretü'l-Müntehâ'ya, nihayetinde Kâbe Kavseyni Ev Ednâ makâmına yaptığı biricik yolculuktur⁴. Bu yolculuk, dünya atmosferinden, zaman ve mekândan çıkışı ifade eder⁵. Hz. Peygamber'in mîrâcı "kübrâ" (büyük) mîrâc olarak adlandırılır ve diğer peygamberlerin mîrâçlarından farklı bir kemâlât seviyesine sahiptir⁶. Örneğin, Hz. İdris'in mîrâcı güneşe kadar, Hz. Musa'nın mîrâcı Tur Dağı'na kadar iken, Hz. Muhammed tüm âlemleri dolaşmış ve geri dönerek haber getirmiştir⁶.

Mîrâc-ı Sâlik: Sâlikin sülûkunda yaşadığı manevî yükselişlerdir. Bu, "mîrâc-ı sagîr" (küçük mîrâc) olarak da bilinir ve namazda, zikirde veya halvette kalbin Hak'ın huzûruna ulaşması şeklinde tezahür eder. "Namaz mü'minin mîrâcıdır" hadîs-i şerîfi, bu manevî mîrâcın en önemli dayanağıdır². Bu mîrâc, saflaşmış nefsin mîrâcıdır³. Herkesin kendi niyetine göre bir mîrâcı vardır ve tek bir mîrâçtan söz edilemez⁷. Bu manevî mîrâc, bir buharın semaya yükselmesi gibi cismanî değil, bir ceninin doğup büyüyerek akıl mertebesine ulaşması gibi manevî bir yükseliştir⁸. Mîrâcın başlangıcı, Âdemiyet mertebesini idrak ederek dünyaya inmekle başlar; dünyaya inmeden mîrâc yapılamaz⁹. Bu hâle ulaşmak için seyr-i sülûktan başka yol yoktur¹⁰.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1K1-276, İbretlik Bir Hikâye, s. 161
  2. 2Dur Rabbın Namazda (Cilt 1), s. 355“Miraç hadisesi olarak anlatmak istediğimiz bu konu Kur’an’da iki bölüme ayrılır. İsra ve mirac. ‘‘ İsra ‘‘ bölümü peygamberimizin gece yolculuğudur. Kapkaranlık”Oku
  3. 3İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler, s. 161“Miraç da saflaşmış nefsin miracı aslında. Namaz ancak böyle müminin miracı oluyor. Hz. Muhammed'in hayatı bu miracı yaşamanın yolunu gösteriyor. Zahiren yaşanan”Oku
  4. 4K1-276, İbretlik Bir Hikâye, s. 160
  5. 5İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler, s. 160“MİRAÇ Hz. Muhammed, ifadelerinde isra ve miraç hadiselerinde Burak'ın vasıta ve Cebrail'in a.s. de rehber olduğunu söylüyor. Burak ve Cebrail a.s. iki yolculukt”Oku
  6. 6Tasavvuf Izâhları, s. 123“Mübarek geceler kitabında, diğer kavimlerin, peygamberlerin mîracından bahseder. İdris (a.s.)'ın mîracı güneşe kadar, Mûsâ (a.s.)'ın mî’racı Tur dağında. İsa (a”Oku
  7. 7Dur Rabbın Namazda (Cilt 1), s. 277“Miraç hadisesi olarak anlatmak istediğimiz bu konu Kur’an’da iki bölüme ayrılır. İsra ve mirac. ‘‘ İsra ‘‘ bölümü peygamberimizin gece yolculuğudur. Kapkaranlık”Oku
  8. 8Mesnevî Cilt 7 · Beyit 547 (s. 171)“Bir buharın semaya kadar miracı gibi değil, aksine bir ceninin akla kadar olan miracı gibidir. Bu zikrettiğimiz miraç, bir buharın semaya yükselip esintili hava”Oku
  9. 9Sohbet Arası Sohbetler CD 13 (2003), s. 89“İşte bunun kurtulmasının tek yolu miraçtır. Bakın burası çok mühim meseledir, şimdi miraç hadisesinde ne yapıyoruz, evvela Âdemiyet mertebesini idrak ederek işt”Oku
  10. 10Dur Rabbın Namazda (Cilt 1), s. 308“"Namaz Mü'minin miracıdır" bu söz müşahedir ve Nur vasfını anlatır. Miraç olunca "Gözün Nuru namaz" olur. Bu hale ulaşmak için seyr-i sülükden başka yol yoktur.”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.