İçeriğe atla

Mübârek Geceler eserinde Mîrâc kavramı nasıl ele alınır?

Kitap-KonuOrta düzey0 görüntülenme9 kaynak
Kısa cevap

Mübarek Geceler eserinde Mîrâc, Hz. Peygamber'in (s.a.v) yaşadığı biricik ve bedensel bir yükseliş olmanın ötesinde, sâlikin kendi manevî yolculuğunda idrâk etmesi gereken bir makam olarak ele alınır. Eserde mîrâc, Regaib, Mevlid, Berat ve Kadir geceleriyle birlikte bir seyr-i sülûk sırası içinde değerlendirilir; Regaib ve Berat gecelerinin gelecek senenin geceleri olması gibi bir incelikle, Mevlid ve Mîrâc gecelerinin de zahirî sıralamasının ardındaki hakikatlere işaret edilir¹. Mîrâc, kişinin nefsaniyetinden fani olmasıyla ilham almaya başladığı, Hakikat-i Muhammediye süresine girilen ve kişinin kendi zât âleminde kendini bulduğu bir idrâk hâlidir²·³. Hz. Peygamber'in mîrâcı, Hira'daki "İkra" emriyle başlayıp on beş yıllık tefekkür ve ibadetlerin neticesi olarak görülür ve bu, sâlikler için de bir numune teşkil eder⁴.

Detaylı cevap

Mübarek Geceler eserinde Mîrâc, tasavvufî bir seyr-i sülûk merhalesi olarak ele alınır ve diğer mübarek gecelerle birlikte bir bütünlük içinde değerlendirilir. Eser, mübarek gecelerin zahirî sıralaması olan Mevlid, Regaib, Mîrâc, Berat, Kadir yerine, manevî seyr-i sülûk sırasına göre Regaib, Mevlid, Berat, Mîrâc ve Kadir düzenini benimser¹. Bu sıralama, her bir gecenin kendi içinde barındırdığı hikmetin idrâk edilmesine yönelik bir davettir. Örneğin, Regaib gecesi rağbet etmenin hakikatini anlamak, Mevlid gecesi doğumun idrâki, Berat gecesi beratın gerçeğini anlamak ve Mîrâc gecesi de "nasıl mîrâc yapacağının bilincine varmak" olarak açıklanır⁵.

Hz. Peygamber'in Mîrâcı, sadece bir gecede meydana gelen bir olay değil, Hira mağarasındaki "İkra" emriyle başlayıp yaklaşık on beş yıllık tefekkür ve ibadetlerinin bir neticesi olarak görülür⁴. Bu, sâlik için de Mîrâc'ın bir süreç ve bir hazırlık gerektiren manevî bir yükseliş olduğunu gösterir. Mîrâc gecesi, Hz. Peygamber'in Hakikat-i Muhammediye süresi içerisine girdiği ve "Bakabillah"ı idrâk ettiği bir aşamadır². Mîrâc'ın ertesi günü Hz. Peygamber'in "Men reani fekad real Hak" (Bana bakan Hakk'ı görür) sözü, onun zât mertebesindeki tahakkukunun açık bir ifadesi olarak sunulur²·⁶·⁷. Bu durum, Mîrâc'ın kişinin kendi zât âleminde kendini bulması ve nefsaniyetinden fani olmasıyla ilham almaya başladığı bir hâl olduğunu vurgular⁴·³. Eserde, İdris (a.s.)'ın güneşe kadar, Musa (a.s.)'ın Tur dağında ve İsa (a.s.)'ın göğe çekilmesi gibi diğer peygamberlerin mîrâçlarından da bahsedilerek, Hz. Muhammed'in (s.a.v) tüm âlemleri dolaşıp geri dönerek bize haber getirmesinin eşsizliği belirtilir⁸. Bu gecelerin ihya edilmesinin gayesi, sadece ibadet etmek değil, aynı zamanda içerdikleri hikmet-i ilahiyeleri idrâk etmektir⁹.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000) · s.6“Muhterem okuyucum yaşadığımız günlere göre mübarek geceler, Mevlüt, Regaib, Miraç, Berat, Kadir sırası ile gelmektedir. Biz bu sırayı seyr-i suluk yani Hakk’a y”Oku
  2. 2Sohbet Arası Sohbetler (26) · s.28“Daha sonra Miraç gecesinde de Bakabillah'ı idrak etti. işte o zaman; Hakikat-i Muhammediye süresi içerisine girdi Miraç gecesi. Bakın hep bu geceler onun yaşant”Oku
  3. 3İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000) · s.40“Ezelden beri “Ümmül kitap”ta mevcud olan Ku’ran-ı Keriym, takdir edilen bir zamanda “levh-i mahfuz”a, oradan “Berat” gecesinde “Beyt’ül Mamur”a Hani biz O’nu mü”Oku
  4. 4Dur Rabbın Namazda (Cilt 1) · s.332“Efendi Babam’ın “Gece ve Kandil” kitabında Miraç Kandili bölümünden okuduğum ve anlayabildiğim kadarıyla, Hz. Resulullah’ın (s.a.v) Mi’racı’nın bir gecede meyda”Oku
  5. 5İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000) · s.8“Muhterem okuyucum yaşadığımız günlere göre mübarek geceler, Mevlüt, Regaib, Miraç, Berat, Kadir sırası ile gelmektedir. Biz bu sırayı seyr-i suluk yani Hakk’a y”Oku
  6. 6Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27) · s.168“Zaten peygamber efendimizin Kadir gecesinde kendi hakikatini mutlak manada idrak ettiğinde kendi kemalatı da orda oluşmuş vaziyette idi. Miraç gecesinden döndüğ”Oku
  7. 7Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29) · s.167“Zaten peygamber efendimizin Kadir gecesinde kendi hakikatini mutlak manada idrak ettiğinde kendi kemalatı da orda oluşmuş vaziyette idi. Miraç gecesinden döndüğ”Oku
  8. 8Tasavvuf Izâhları · s.123“Mübarek geceler kitabında, diğer kavimlerin, peygamberlerin mîracından bahseder. İdris (a.s.)'ın mîracı güneşe kadar, Mûsâ (a.s.)'ın mî’racı Tur dağında. İsa (a”Oku
  9. 9Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002) · s.108“02-ZİKİR-DUA Bu akşam bilindiği gibi Miraç gecesi cenab-ı Hakk’tan niyazımız bu gecenin ve benzer gecelerin hakikatlerini cümlelerimize gereği şeklinde idrak et”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.