Muhammediyet mertebesi ne anlama gelir?
Muhammediyet mertebesi, tasavvufta Hakîkat-i Muhammediyye'nin tezahür ettiği, kâinatın halk sebebi olan ve tüm ilâhî mertebeleri kuşatan en yüksek mânevî makamdır. Bu mertebe, Cenâb-ı Hakk'ın ahadiyetindeki isim ve sıfatlarını vahidiyet mertebesinde yüklediği, Hakk'ın ilk taayyünü olan Nûr-ı Muhammedî'nin tarihsel ve mânevî şahsiyette kemâle ermiş hâlidir¹. Diğer peygamberlerin mertebeleri (Museviyet, İseviyet gibi) tek bir yönden Allah'ı bildirirken, Muhammediyet mertebesi tüm bu bakış açılarını kuşatır ve tevhid ehli ariflerin Hakk'ın nazarıyla baktığı bir şuhûd makamıdır²·³. Bu mertebeye ulaşan sâlikin varlık günahı affolur ve hâli Muhammediyet mertebesine döner⁴.
Detaylı cevap
Muhammediyet mertebesi, tasavvufî sülûkun zirvesi ve Hakîkat-i Muhammediyye'nin kemâlâtını ifade eden bir makamdır. Bu mertebe, Hakk'ın "gizli bir hazineydim, bilinmeyi sevdim, bilinmek için halkı halk ettim" hadîs-i kudsîsinde işaret edilen ilk tecellîsi olan Nûr-ı Muhammedî'nin vahidiyet zemininde¹ zuhurudur. Ahadiyetten sonraki ilk hâl olan Nûr-ı Muhammedî, aynı zamanda Akl-ı Evvel ve Rûh-ı A'zam olarak kâinatın halkına başkanlık eden ilâhî akıldır.
Bu mertebenin ayırt edici özelliği, diğer peygamberlerin mertebelerinin (Museviyet'teki tenzih, İseviyet'teki teşbih gibi) tek yönlü bakış açılarının aksine, tüm ilâhî bakış açılarını bir araya getirerek tevhid etmesidir³. Muhammediyet mertebesi, Allah'ı bir bütün hâlinde sunan, yukardan bakan ve tüm görüşlere hâkim bir görüşe sahiptir². Bu makam, sâlikin nefs mertebelerini (Nefs-i Emmâre'den Nefs-i Safiye'ye kadar) aşarak ulaştığı Hazarât-ı Hamse'nin⁵ bir parçasıdır ve "Sırâtullah" yani Allah'ın yolu olarak tanımlanır⁵.
Muhammediyet mertebesi, aynı zamanda ümmet-i Muhammed'in dünyada ve ahirette şan ve şeref sahibi olmasının dayanağıdır². Bu mertebede olan kimseler, âlemin imamlarıdır, cemaati değil⁶. Hz. Muhammed'in (s.a.v.) "Ahmed", "Mahmud", "Muhammed" gibi isimleri bu mertebenin farklı veçhelerini ifade eder⁷. Namazdaki tahiyyat oturuşu dahi, duruş şekliyle "Muhammed" yazarak bu mertebeye işaret eder⁸. İnsân-ı Kâmil'in kırkıncı mertebesi olan Hakîkat-i Muhammedi mertebesi, Zât mertebesinde Hakîkat-i İlâhî'nin zuhurudur⁹.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1TB. Kelime-i Muhammediyye · s.16“İşte buradan bir tecelli ettiği zaman vahidiyet mertebesi yani birlik mertebesi ortaya gelmektedir. Birin tekrarı vardır. On tane bir yan yana geldiğinde on den”Oku
- 2Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31) · s.24“Muhammediyet mertebesinin başkalığı, bütün bunları içerisine toplayarak bir bütün hâlinde sunmasıdır. Diğer mertebelerde Allah'ı hep o mertebe yönünde bildirmel”Oku
- 3TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları · s.77“Genelde zahiri olarak tenzih mertebesi, Museviyet hakikati itibariyle Museviyet mertebesidir, orada ağırlıklı olan tenzih vardır, İseviyet mertebesinde ise ağır”Oku
- 4Muhammed Sûresi · s.59“İşte Hakikat-i Muhammediyi idrak edenin varlık günahı af olmuş. Ve hali yani mertebesi Muhammediyet mertebesine döndürülmüştür. (Murat Derûni)”Oku
- 5Hazarat-ı Hamse
- 6Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002) · s.7“Peki sonra ne oldu, Muhammediyet mertebesi de ferdi namaz mertebesi oldu. Çünkü Muhammedi olan kimseler bu alemin imamlarıdır, cemaati değil.”Oku
- 7Altı Peygamber (Cilt 6) — Hz. Muhammed (s.a.v.) · s.126“7 ismi “tâ-hâ”, “yâsîn”, “ahmed”, “mahmud”, “muhammed”, “müzzemmil”, “müddesir”dir. İncildeki ismi, “Ahmed” mânâsına gelen “Peraklit” “Peraklitos”tur. Diğer pek”Oku
- 8Bakara Sûresi · s.86“Rükû Mûseviy’ yet mertebesidir, kıyam İbrâhîmiyyet mertebesi, secde İseviyyet mertebesi, tahiyyat Muhammediyet mertebesi dir, ve tahiyatta oturan kişi duruş şek”Oku
- 9Bendeki Terzi Babam (Cilt 2) · s.29“Hazreti Muhammediyet (Zât-Marifet) mertebesi. Ömerriyyet (Furkan-Sıfât) mertebesini alarak “Gönül Kâ’be-sine” (Esmâ Mertebesine) girdi. Nefs-i Emmârenin İlâhlar”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.