Mülk 1 ayetini Süleymâniyye Fassı bağlamında nasıl anlamalıyız?
Mülk Sûresi'nin ilk ayeti olan "Mutlak hükümranlık elinde bulunan Allah yüceler yücesidir ve O'nun her şeye gücü yeter" ifadesi, Süleymâniyye Fassı bağlamında, Hz. Süleyman'a bahşedilen mülkün hakiki sahibinin Allah olduğu ve bu mülkün yalnızca Allah adına kullanılması gerektiği hakikatini vurgular. Hz. Süleyman'ın "Rabbim, beni bağışla ve bana benden sonra kimseye nasip olmayacak bir mülk ver" (Sâd, 38/35) duası, onun bu ilâhî mülk anlayışına vâkıf olduğunu gösterir. Bu bağlamda, zahirî ve bâtınî tüm mülkün Allah'a ait olduğu, insanların ise bu mülkü emaneten kullandığı ve kendilerine ait görmeleri durumunda şirk koşmuş olacakları idrâkini içerir¹.
Detaylı cevap
Süleymâniyye Fassı, Hz. Süleyman'ın kendisine bahşedilen mülkü Allah adına kullanması ve bu mülkün hakiki sahibinin Allah olduğunu bilmesi üzerine kuruludur. Mülk Sûresi 1. ayet, "Mutlak hükümranlık elinde bulunan Allah yüceler yücesidir ve O'nun her şeye gücü yeter" diyerek, tüm mülkün Allah'a ait olduğunu açıkça ifade eder². Hz. Süleyman'ın duası olan "Rabbim, beni bağışla ve bana benden sonra kimseye nasip olmayacak bir mülk ver" (Sâd, 38/35) ayeti, onun bu ilâhî mülk anlayışına vâkıf olduğunu ve bu mülkün hakiki bir temlik olmadığını gösterir³. Bu, sâlikin sülûkunda ulaştığı bir makâm olan mârifet ile ilişkilidir; zira Hz. Süleyman bu mârifete vâkıf idi³. İrfânî açıdan, bu mülk, Allah'ın esmâ-i ilâhiyyesinin ef'âl-i ilâhiyyeye yansımasıyla oluşan hayalî bir mülktür ve Allah'ın "bu mülk benim ve benim için" dediği bir ifadedir². İnsanlar, bu mülkü emaneten kullanırlar ve onu kendilerine ait gördüklerinde müşriklerden olurlar. Bu nedenle, esmâ-i ilâhiyye'yi aslına uygun olarak, esmâ-i nefsiyye'lere dönüştürmeden kullanmak esastır¹. Muhammedîler her ne kadar mülkte halife kılınmış olsalar da, mülk asıl itibarıyla Allah içindir⁴. Bu durum, her şeyin yerli yerinde olmasının, insanın Allah'ın iradesine teslimiyetini hatırlatan ilâhî hikmetin bir tezahürü olduğunu gösterir⁵.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Sebe' Sûresi · s.50“Süleyman as kendisine bahşedilen zahir ve bâtın mülkü sahibi adına malikel mülk olan Allah c.c adına onun için kullanıyordu. Limenil mülkül yevm lillâhil vâhidi”Oku
- 2Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba · s.37“Bunun bir araba camında görülmesi ile Esmâ-i İlâhiyyeden, Efâl-i ilâhiyye ye yansıyarak oluşan bu hayâli mülkün Allah’ın ve Allah için olduğu ifâdesi anlaşılmak”Oku
- 3Kelime-i Süleymâniyye · s.73“رَبِّ اغْفِرْ لِي وَهَبْ لِي مُلْكًا لَّا يَنبَغِي لِأَحَدٍ مِّن بَعْدِي (Sâd, 38/35) "Rabbim, beni bağışla ve bana benden sonra kimseye nasip olmayacak bir mül”Oku
- 4Kelime-i Nûhiyye · s.293“(İsrâ, 17/2) ayet-i kerimesinin anlamı gereğince, o mülk onların mülküdür; fakat onda tasarruf etmeye memur değillerdir. Çünkü ayet-i kerimenin anlamı şudur: Mü”Oku
- 5Ra'd Sûresi · s.81“İrfanî açıdan bu ayet, kalbin uyanışı ve sezgiyle idrak bağlamında yorumlanabilir. Varlıkların birbirine bağımlılığı, döngüsel işleyişi ve düzenli akışı, yalnız”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.