İçeriğe atla

Mûseviyye Fassı'nda peygamber Hz. Mûsâ'nın hangi sahnesi merkezîdir?

Fass İçeriği26 görüntülenme5 kaynak
Kısa cevap

Mûseviyye Fassı'nda Hz. Mûsâ'nın merkezî sahnesi, onun peygamberlik mertebesi ve davasının Firavun tarafından imtihan edilmesidir. Bu imtihan, Firavun'un Hz. Mûsâ'nın ilmindeki cevheri kendi nefsinde hissettiği bir feyizle görme çabasıyla gerçekleşir¹. Hz. Mûsâ'nın asâsının yılana dönüşmesi gibi mu'cizeler, Hak'ın peygamber mahallinde doğrudan tasarrufunun bir tezahürü olarak bu fassın tahkik yeridir (Mu'cize, K1-14). Bu durum, Hz. Mûsâ'nın ulü'l-azm peygamberlerden olması ve esmâü'l-hüsnânın onun üzerinde daha çok zuhura çıkmasıyla ilişkilidir².

Detaylı cevap

Mûseviyye Fassı, İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem adlı eserinde Hz. Mûsâ'nın hikmetini işlediği bölümdür. Bu fassın merkezinde, Hz. Mûsâ'nın peygamberlik davasının ve mertebesinin Firavun tarafından sınanması yer alır. Firavun, Hz. Mûsâ'nın davasının doğruluğunu, kendi bilmediği bir yerden, yani kendi nefsinde hissettiği bir feyizle delil getirmek amacıyla onu imtihan etmiştir¹. Bu imtihan süreci, Hz. Mûsâ'nın mu'cizeleriyle yakından ilişkilidir. Örneğin, Bakara 60'taki Mûsâ asâsı ve A'râf 117'deki yılana dönüşme, Hak'ın peygamber mahallinde doğrudan tasarrufunun adıdır ve bu fassın tahkik yeridir (Mu'cize, K1-14). Hz. Mûsâ'nın hayatında geçen bu gibi olayların sırları, Şeyh-i Ekber tarafından Fusûsu'l-Hikem'in Musa Fassı'nda açıklanmıştır³. Hz. Mûsâ'nın ulü'l-azm peygamberlerden olması ve esmâü'l-hüsnânın onun üzerinde daha çok zuhura çıkması, bu fassın temelini oluşturan "ma'nâ-yı ulviyye" ile bağlantılıdır². Ayrıca, Hz. Mûsâ'nın şeriat merkezli durumu, zâhiren herkesin uymak durumunda olduğu adalet temelli durumları ifade ederken, Hızır ise teşbih merkezlidir; bu zıt merkezleri tevhid ile toplamak Muhammedî tevhidin insân-ı kâmil makamıdır⁴. Bu bağlamda, Hz. Mûsâ'nın Hızır (a.s.) ile yaşadığı tecrübe de esma mertebesiyle ilişkilendirilir⁵.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Kelime-i Mûseviyye, s. 609“Firavun, Musa'nın (a.s.) peygamberlik mertebesini ve davasını bildiği halde, peygamberlerin ilmindeki cevheri görmek için onu imtihan etti. Böylece davasının do”Oku
  2. 2Fussilet Sûresi, s. 69“diyerek, bu hususta ihtilâf ettiler, ve lev lâ kelimetun, eğer bu hakikat-i Mûseviyye, hikmet-i ulviy-ye, kelimesi olmasaydı, sebekat min rabbike, Rabbin den ge”Oku
  3. 3Mesnevî Cilt 5 · Beyit 794 (s. 220)“Biz onu sana geri veririz ve biz onu peygamberlerden kılarız.” Kıssanın ayrıntıları tefsirlerde olduğu gibi, Musa'nın (a.s.) hayatında geçen bu gibi olayların s”Oku
  4. 4Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür (Alıntı)“Musa’nın şeriat merkezli durumu ise zâhiren herkesin uymak durumunda olduğu adalet temelli durumlardı. Musa tenzih, Hızır ise teşbih merkezlidir. İkisi de birbi”Oku
  5. 5Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye, s. 101“Fakat esma mertebesi Hz Musa’nın mertebesi olduğundan akla Hz. Musa’nın Hızır (as) ile yaşadığı tecrübenin anlatıldığı kıssa geliyor. Burada Hz. Musa, önüne çık”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.