Necdet Ardıç (Terzibaba) Nefs-i Mutmainne hakkında ne der?

Necdet Ardıç, nefs-i mutmainneyi sülûkun orta basamağı ve kritik bir dönüm noktası olarak görür. Bu mertebe, nefs-i mülhimeden sonra gelir ve nefs-i râdıyyeden önce yer alır. Nefs-i mülhimede sâlikin kalbine ilham gelirken, nefs-i mutmainnede kalp sâkinleşir ve Hak ile birlikte sükûnete erer; artık kararsızlık ve sıkıntı ortadan kalkar.

Nefs-i mutmainnenin alâmetleri arasında kalbî sükûn öne çıkar; sâlik dünya olayları karşısında panik yapmaz, sâkin kalır. İbadetlerden zevk alma, namaz ve zikrin lezzet vermesi de bu mertebenin bir göstergesidir. Ayrıca, halka karşı şefkat duygusu artar ve Hak sevgisi vazgeçilmez bir hâle gelir. Bu mertebeye ulaşan sâlikin, nefs-i emmâreye kolay kolay düşmeyeceği belirtilerek bir geri dönüşsüzlük vurgulanır.

Fecr Sûresi'nin 27-30. âyetleri, nefs-i mutmainne ile ilgili tam bir program sunar: "Yâ eyyetühe'n-nefsu'l-mutmainneh" ifadesi, sâlikin nefsine Hakk'ın hitabıdır. "İrci'î ilâ rabbike" emri, nefsin aslına, Rabb'ine dönüşünü ifade eder. "Râdıyeten merdıyyeh" ise, nefsin hem râzı hem de râzı kılınmış olarak dönmesini belirtir. Terzibaba, Uşşâkî tarikatının zikir usulüne "İrfan Mektebi" adını verdiği derslerle yenilikler getirmiş ve nefs mertebelerinde "hâli ve idrâki" konularını ilave etmiştir²·³. Örneğin, nefs-i mutmainne mertebesinde zikri "Yâ Hak" olan sâlik, beş yüz kez "Yâ Hak" dedikten sonra otuz üç kez bu mertebenin idraki olarak Kur'ân-ı Kerîm'den ilgili âyetleri tekrar eder²·³.