Nefes-i Rahmânî hâli nasıl başlar, nasıl yerleşir?
Nefes-i Rahmânî hâli, Hak Teâlâ'nın kâinatı sürekli yenileyen ve her an hayat veren ilâhî nefesiyle zuhûr eden bir hakikattir. Bu hâl, kişinin kendindeki Rahmânî hakikatleri idrâk etmesiyle başlar ve Muhammedi hakikate erişerek yerleşir. Başlangıçta ânî bir vâridât, bir inkişâf şeklinde tecellî edebilirken, yerleşmesi için daha önce bu nefesi almış bir mürşidden feyz almak ve sülûkî bir terbiye sürecinden geçmek esastır. Bu süreçte sâlik, nefes-i Rahmânî'nin her varlığa hayat veren ve tabiatını oluşturan ilâhî bir soluk olduğunu idrâk eder ve bu idrâk ile hâl, kalbinde sâbit bir makama dönüşür¹·².
Detaylı cevap
Nefes-i Rahmânî, tasavvuf metafiziğinin en derin terimlerinden biri olup, Hak'ın kâinatı nefes-vâri olarak yarattığını ve sürekli tecellîlerle yenilediğini ifâde eder. Bu hâlin başlaması, kişinin kendi varlığındaki Rahmânî hakikatleri idrâk etmesiyle mümkündür. Bu idrâk, kişiyi Muhammedi hakikate ulaştırır ve bu hakikatleri yaşatmaya başlamasına vesile olur¹. Nefes-i Rahmânî, ilâhî bir soluk olarak tüm varlıkların zuhûrunun kaynağıdır³. Her varlık, bu ilâhî nefesten kendine ait bir "koku" alır ve bu koku onun tabiatı ve asli hâli olur⁴·⁵.
Bu hâlin zuhûru, kişinin tabiatı üzere vukû bulan Rahmânî nefesin kişide zuhurlar meydana getirmesiyle gerçekleşir. Ancak bu zuhurların kalıcı bir hâle gelmesi ve yerleşmesi için, daha evvelce bu nefesi almış, yani bu hakikati idrâk etmiş bir mürşidden feyz almak elzemdir. Zira nefes-i Rahmânî nereye sirayet ederse oraya hayat verir ve bu hayat kendinden başkasına da nefh ederse oraya da hayat verir¹·². Bu, bir tasavvufî hâlin başlangıcı olan "bârika" gibi ânî bir parıltı olabilir.
Hâlin yerleşmesi ise, sâlikin bu ilâhî nefesi sürekli olarak idrâk etmesi ve yaşamasıyla olur. İbn Arabî'nin belirttiği gibi, nefes-i Rahmânî dâima yönelmededir, kesintisi olmaz ve her an âlemlere yeni hayat verir⁶. Bu sürekli akış ve yenilenme hâli, sâlikin kalbinde "salât-ı dâim" makamına ulaşmasıyla pekişir; yani sadece beş vakit değil, her nefeste Hakk ile irtibat kurma hâli yerleşir⁷. Bu süreçte, nefsin emmâre, levvâme, mülhime gibi mertebelerden geçerek temizlenmesi ve Rahmânî nefesin bireysel varlıklardaki tezahürü olan "nefis"in terbiye edilmesi de önemlidir⁸·⁹. Böylece, nefes-i Rahmânî'nin kokusu, yani ilâhî tecellîleri, irfan ehli tarafından duyulur ve bu hâl, sâlikin kalbinde sâbit bir makam olarak yerleşir¹⁰.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Tekvîr Sûresi · s.11“Buradaki nefeste nefesi Rahmânidir. Kişinin kendisinde bulunan Rahmâni hakîkatleri idrâk ederek hakîkati Muhammediyyeye eriştiği ve onları yaşatmaya başladığı z”Oku
- 2TB. Kelime-i Îseviyye · s.48“Yani kendindeki İlahi hali idrak ettiği zaman onun batını lahut oluyor. Çünkü ondaki nefes, nefes-i rahmanidir. Nefes-i rahmani nereye sirayet ederse ona hayat ”Oku
- 3Nefes-i Rahmani
- 4Nûr Sûresi · s.81“Bu mertebede “Rûh-ül kudüs” onlara birer “lâtif rûh” tan elbise giydirerek “nefes-i Rahmâni” ile âleme “nefh” etti, “üfledi”. Her varlık bu “nefh” den (nefes) t”Oku
- 5Vahiy ve Cebrâîl · s.56“Her varlık bu “nefh” den (nefes) ten kendine ait bir “koku” aldı ve o “koku” onun “tabiatı” ve asli hali oldu. Aynı zamanda “Akl-ı kül” olan bu “Rûh’ul kudüs” “”Oku
- 6TB. Kelime-i Îseviyye · s.240“Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) Fütûhât-ı Mekkiyyelerinin yüz doksan sekizinci babının on birinci faslında buyururlar ki: "Nefes-i rahmânî, dâima yönelmededir. Yani”Oku
- 7Salât-ı Dâim
- 8Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001) · s.44“Yani nefes Rahman’ın nefesinin bütün aleme yayması nefes-i Rahmani o nefes ile meydana gelen bireysel varlıkların da ismi nefis oldu. Ve de bu nefis; bizde üzer”Oku
- 9Sohbet Arası Sohbetler CD 16 · s.45“Yani nefes Rahman’ın nefesini bütün aleme yayması nefes-i Rahmani o nefes ile meydana gelen bireysel varlıkların da ismi nefis oldu. Ve de bu nefis; bizde üzeri”Oku
- 10İnci Tezgâhı (2) · s.35“Bu yüzden temizlenilmesi lâzımdır. ve nefesi Rahmâni kokusı. Bu kokudan daha güzel bir koku yoktur çünkü bütün kokuların anasıdır. Bütün âlemlere, nefes-i Rahmâ”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.