İçeriğe atla

Nefs-i Emmâre kavramı için Şuaybiyye Fassı'ndaki anahtar mekanizma nedir?

Kavram-Fass Eşleşmesi0 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

Nefs-i Emmâre, tasavvufî sülûkun en alt basamağı olup, kötülüğü emreden ve kişinin kendi nefsî arzularını seçimi sanarak yaşadığı hâldir. Bu mertebede sâlik Hak'tan habersiz, dünya peşinde, günahlarından pişmanlık duymayan ve süflî lezzetlere düşkün bir durumdadır. Şuaybiyye Fassı'nda doğrudan bir anahtar işleyiş belirtilmemekle birlikte, genel tasavvufî anlayışta Nefs-i Emmâre'den kurtulmanın yolu, kişinin bu hâlin farkına varması ve onu terbiye etmeye yönelik çalışmalara başlamasıdır¹·². Bu farkındalık, sâlikin geriye gidişi durdurarak aslına, yani Kâmil İnsan mertebesine ulaşmasının ilk ve önemli adımıdır³.

Detaylı cevap

Nefs-i Emmâre, yedi nefs mertebesinin başlangıcıdır ve Yûsuf Sûresi'ndeki "innen-nefse le-emmâretün bi's-sû'" (nefs kötülüğü emredicidir) ayetinden adını alır⁴. Bu mertebede kişi, şehvet, gazap, kibir, hırs, haset, riya ve tamah gibi kötü huyların etkisi altındadır. Emmâre nefs, Hak'tan habersizdir; farz ibadetleri ya yapmaz ya da manasını bilmeden alışkanlıkla yapar. Dünya malı, makam, şöhret ve lezzetler peşindedir, ahireti hatırlamaz. Günah işlediğinde pişmanlık duymaz veya çok geçici bir pişmanlık yaşar. Başkalarını suçlar, kendisini değil ve süflî lezzetler kalbinin merkezindedir.

Kaynaklarda doğrudan "Şuaybiyye Fassı" ve Nefs-i Emmâre'ye dair özel bir anahtar işleyiş belirtilmemiştir. Ancak genel tasavvufî sülûk içinde Nefs-i Emmâre'den çıkışın yolu, kişinin bu hâlin bilincine varmasıyla başlar¹·². Bu farkındalık, kişinin içinde bulunduğu en düşük hâl olan emmâre nefsin tesirini anlamasını sağlar². Kişi, nefs-i emmâre gücünün kendisinde var olduğunu fark ettiğinde, onu terbiye etmeye yönelik çalışmalara başlar ve bu durum geriye gidişi durduran en büyük etkendir¹. Bu mertebeden aşmak için tevbe-i nasûh ve mürşid-i kâmile teslimiyet zorunludur. Nefs-i Emmâre'nin boyunduruğundan kurtulmak, sâlikin yukarıda belirtilen merhaleleri aşması için yirmi dört saatlik çalışmalar yapmasını gerektirir⁵. Bu süreçte nefs-i emmâre, eğer doğru eğitilirse, sâlikin en büyük yardımcısı hâline gelebilir; eksi güçler artı güçler olarak kullanılabilir⁶.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.14“Çünkü ( nefsini bilen Rabb’ı nı bilir) denmiştir. Dünyadan geçip Rabb’ı na dönmeğe çalışan kimse işte böylece (nefs-i emmâre) bilincine varmıştır. Daha evvelce ”Oku
  2. 2Bir Ressam Hikâyesi · s.260“Kişi bu halde iken hedefini dışarıdan içeriye döndürmek isterde gereğini yaparsa, kendisine içini göstermek için bir ayna verirler, bu ayna ile içini seyretmeye”Oku
  3. 3Yehova Şahitleri ile Mülâkât · s.73“Yukarıda bahs edilen on iki mertebe iç içe on iki daire olarak düşünülürse en dış daire ve dışı (nefs-i emmâre) dir. O nun kalınlığı sonsuzdur. Bu mertebe de ka”Oku
  4. 4Sohbet Arası Sohbetler CD 18 · s.137“Şimdi emmare mertebesinde Kur’an-ı Kerim’de açık olarak belirtilen Yusuf (as) ın duasıdır, وَمَاۤ اُبَرِّىءُ نَفْسِى اِنَّ النَّفْسَ لاَمَّارَةٌ بِالسُّوۤءِ اِل”Oku
  5. 5İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.11“BİRİNCİ KISIM; BİRİNCİ BÖLÜM: “NEFS-İ EMMÂRE” Nefs-i emmâre, çok emreden, istediğini yaptıran nefs anlamında dır. Nefs-i emmârenin boyunduruğundan kurtulmak ve ”Oku
  6. 6İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000) · s.183“Şimdi nefs-i emmareyi böyle eğittikten sonra yapılan işlerin de nefs-i emarenin lehine olduğunu nefs-i emmare de anladıktan sonra senin en büyük yardımcın nefs-”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.