İçeriğe atla

Nefs-i Merdıyye hâline ulaşmak için hangi nefs mertebesi aşılmalıdır?

Kavram MekanizmasıOrta düzey25 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

Nefs-i Merdıyye hâline ulaşmak için sâlikin Nefs-i Râdıye mertebesini aşması gerekmektedir. Tasavvuftaki yedi nefs mertebesi silsilesinde Nefs-i Merdıyye, Nefs-i Râdıye'den sonra gelen altıncı basamaktır¹. Bu mertebeler sırasıyla Emmâre, Levvâme, Mülhime, Mutmainne, Râdıye, Merdıyye ve Sâfiye/Kâmile olarak sıralanır². Dolayısıyla, Merdıyye'ye ulaşmak için Râdıye mertebesinin tamamlanması zaruridir.

Detaylı cevap

Tasavvufî sülûk, sâlikin nefs mertebelerini sırasıyla aşarak mânevî yükselişini ifade eder. Bu mertebeler, sâlikin bireysel beşerî nefsini terbiye ederek kendini tanıması ve bulması hâlleridir³. Nefs-i Merdıyye, bu silsilenin altıncı basamağıdır ve "razı olunmuş nefis" anlamına gelir⁴.

Nefs-i Merdıyye'ye ulaşmadan önce sâlikin geçmesi gereken mertebeler şunlardır:

  1. Nefs-i Emmâre: Şehvet, gazap, kibir gibi kötü hasletlerin hâkim olduğu ilk mertebedir⁵. Rengi gri tonlarıdır⁶.
  2. Nefs-i Levvâme: Sâlikin kötülüklerinden dolayı kendini kınadığı, vicdanının uyandığı mertebedir (Nefs-i Levvame, K2-T3). Rengi kırmızıdır⁶.
  3. Nefs-i Mülhime: Sâlikin kalbinden ilham almaya başladığı, iyi ile kötüyü ilham yoluyla bildiği üçüncü basamaktır (K1-272, Nefs-i Mülhime). Rengi yeşildir⁶.
  4. Nefs-i Mutmainne: Sâlikin kalbinin sâkinleştiği, Hak ile huzura erdiği dördüncü basamaktır (K1-530, Nefs-i Mutmeinne). Rengi beyazdır⁶.
  5. Nefs-i Râdıye: "Razı olan nefis" anlamına gelir ve Mutmainne'den sonra gelir⁴. Bu mertebede sâlik Allah'tan râzı olur. Rengi sarıdır⁶.

Bu sıralamaya göre, Nefs-i Merdıyye'ye ulaşmak için Nefs-i Râdıye mertebesinin aşılması gerekmektedir². "Allâh kullarından râzı oldu, onlar da Allâh'tan râzı oldular" (Mâide 5/119) ayeti, Râdıye-Merdıyye geçişinin temel dayanağıdır. Nefs-i Merdıyye'nin rengi siyahtır⁶.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Vahiy ve Cebrâîl, s. 72“Yedi Nefis Mertebesi 1. Nefs-i emmmare, 2. Nefs-i levvame, 3. Nefs-i mülhime 4. Nefs-i mutmeinne 5. Nefs-i radiye 6. Nefs-i merdiyye 7. Nefs-i safiye, diye isim”Oku
  2. 2Er-Rahmân, s. 65“2 - Nefs aktarından çıkmak ise, “ilahi eğitim” ( “seyr-i sülük” ) neticesinde “emmare”, “levvame”, “mülhime”, “mutmeinne”, “radıye”, “merdiyye”, “safiyye” merte”Oku
  3. 3Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri, s. 267“Her nefis mertebesinde nefsimiz tesviye edilmektedir. Böylece bir üst mertebeyi kabul edebilsin. “Şerefül mekân bil mekindir.” Nefsin şeref kazanması oraya tece”Oku
  4. 4Kelime-i Tevhîd, s. 161“Bu mertebeler ise, yukarıdan aşağı 6 - Nefs-i Merdiyye (razı olunmuş nefis) 6 - Nefs-i Merdiyye 5 - Nefs-i Radiyye (razı olan nefis) 4 - Nefs-i Mutmainne (huzur”Oku
  5. 5Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000), s. 3“Bunlar da sırasıyla: 1 - Nefs-i Emmâre. 2 - “ Levvâme. 3 - “ Mülhime. 4 - “ Mutmeinne. 5 - “ Râdiye. 6 - “ Merdiyye. 7 - “ Sâfiye. Diye adlandırılır. Bunlar her”Oku
  6. 6Bakara Sûresi, s. 155“Nef-i emmânin rengi gri tonlarıdır. Nefs-i levvâme de kırmızı, nefs-i mülhime de yeşil, mutmeinne de beyaz, nefs-i râdıyye de (sarı,) nefs-i merdıyye de siyah, ”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.