Nefs-i Sâfiye hâli nasıl başlar, nasıl yerleşir?
Nefs-i Sâfiye hâli, sâlikin yedi nefs mertebesinin sonuncusu olan bu makama, önceki mertebeleri sırasıyla aşarak ulaşmasıyla başlar ve yerleşir. Bu mertebe, nefsin kemâle erdiği, bütün gayri-Hak temayüllerden arındığı ve "sâfî, temiz nefs" anlamına gelen bir hâldir. Sâlikin kendi bireysel varlığında saflaşmasıyla¹ ve "sonradan arız olanları terk ederek kendi özel hâli ile saf kalan nefs" idrâkiyle² bu hâl tahakkuk eder. Nefs-i Sâfiye'ye ulaşmak, sülûk yolunda büyük bir aşama olup³, kişinin enfüsî (içe dönük) çalışmalar yaparak kendini tanımasıyla⁴ ve nefsin saf, orijinal hâline dönmesiyle yerleşir⁵.
Detaylı cevap
Nefs-i Sâfiye hâli, tasavvufî sülûkun yedi nefs mertebesi silsilesinin yedinci ve son basamağıdır⁶. Bu hâlin başlaması ve yerleşmesi, sâlikin Nefs-i Emmâre'den başlayarak Nefs-i Levvâme, Nefs-i Mülhime, Nefs-i Mutmainne, Nefs-i Râdıye ve Nefs-i Mardıyye mertebelerini sırasıyla ve tahkik ederek geçmesiyle mümkündür. Her bir alt mertebenin zulmeti aşılmadan üstteki hâl yaşanamaz.
Nefs-i Sâfiye'ye ulaşmak, nefsin "sonradan arız olanları terk ederek kendi özel hâli ile saf kalması"² ve "bütün katışıklardan arınmış, berrak" bir hâle gelmesiyle gerçekleşir. Bu mertebede sâlik, kendi bireysel varlığında saflaşır¹ ve nefs, saf ve orijinal hâliyle kalır⁵. Bu saflaşma süreci, kişinin enfüsî (içe dönük) çalışmalar yaparak kendini tanımasıyla başlar⁴. Kendini tanıma çalışmaları, bedendeki ve varlıktaki hakikatleri idrak etmeyi içerir⁷.
Nefs-i Sâfiye hâli, sâlikin kemâle erdiği, insân-ı kâmil olduğu ve nefs ile rûh, kalp ile sırr arasında tam bir denge kurduğu makamdır. Bu hâlin yerleşmesiyle sâlik, tam bir istikâmet üzere şerîate, sünnete ve ahlâka eksiksiz uyar; halkla tam uyum içinde yaşar ve Hak ile bekâ hâlinde bulunur. Bu mertebedeki sâlik, aynı zamanda mürşidlik kapasitesine ulaşır ve velâyetin tüm vechelerine açık olur. Mü'min Sûresi (40/16) bu hâle işaret eden bir mesned olarak zikredilir².
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Meryem Sûresi · s.21““Zekeriyyâ” yâni tezkiye edilmiş, temizlenmiş kulunu Cenâb-ı Hakk (c.c.) ın rahmetle anışıdır. Ve bu hâdiselerin oluş devresi fenâfillâh mertebesine yâni Îsevîy”Oku
- 2İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.48“YEDİNCİ BÖLÜM “ NEFS-i SÂFİYE” Nefs-i Sâfiye: Sonradan arız olanları terk etmek, kendi özel hâli ile saf kalan (Nefs) anlamındadır. Zikri: “Ya KAHHAR ” dır. İdr”Oku
- 3Târık Sûresi · s.43“İzafi benliği ki, bu isimden ibarettir, onunla yaşamağa başlar, fakat bunda da geçmesi lazımdır, çarelerini araştırmağa başlar. Seyri süluk’un yedi (7) nefis me”Oku
- 4DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.144“5- Nefs-i râziyye 6- Nefs-i marziyye 7- Nefs-i sâfiye diye adlandırılır. Bu kısımda kişi, “Enfüsî” yani içe dönük çalışmalar yaparak kendini tanımaya başlar. 23”Oku
- 5Nisâ Sûresi · s.30“Bunlar nefsin sâfiye hâle gelinceye kadar yapılacak çalışmalardır, emmâre ile başlayıp sırasıyla bütün nefs mertebelerinin hakikatlerini idrak ederek sâfiyeye g”Oku
- 6Secde Sûresi · s.98“Nefsin bu hallerinin daha iyi bilinmesi ve tanınması için onun yedi hali ve tavrı bulunmakta dır. Ve buna da 7 Nefs Mertebeleri ismi verilmiştir. Bunlar; 1. Nef”Oku
- 7Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000) · s.4“Nefs-i Safiye diye adlandırılır, Bu kısımda kişi (enfüsi, nefsi)yani içe dönük çalışmalar yaparak kendi tanımaya başlar bu çalışmalar beden üzerinde varlığında ”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.