İçeriğe atla

Nisâ 125 ayeti hangi Fass ile bağlanır ve neden?

Ayet-TasavvufOrta düzey17 görüntülenme5 kaynak
Kısa cevap

Nisâ Sûresi 125. ayet, İbrahim Fassı ile doğrudan ilişkilidir ve bu ayet Hz. İbrahim'in "halîl" (dost) edinilmesi hakikatini vurgular. Tasavvufta bu durum, Cenâb-ı Hakk'ın Hz. İbrahim'i özel bir dostluk makamına yükseltmesini ifade eder ve bu makam, sâlikin Hak'ka teslimiyet ve ihsan üzere bir yaşam sürmesiyle ulaşabileceği bir ideal olarak görülür. Ayette geçen "Allah, İbrahim'i dost edindi"¹ ifadesi, İbrahim Fassı'nın temelini oluşturur ve bu fass, mârifet-i Rabbâniyye ile teslimiyet ve rıza ekseninde saîd olmanın sırlarını barındırır².

Detaylı cevap

Nisâ Sûresi 125. ayet, "Ve din itibariyle daha güzel kimdir, o kimseden ki, muhsin olduğu halde yüzünü 'vechini' Allah'a teslim etmiştir."³ ifadesiyle başlar ve "Allah, İbrahim'i dost edindi"¹ cümlesiyle devam eder. Bu ayet, Hz. İbrahim'in Allah tarafından özel bir dostluk makamına, yani hullet makamına yükseltildiğini açıkça belirtir⁴. Tasavvufî açıdan bu, Hz. İbrahim'in Hak'ka tam bir teslimiyet ve ihsan üzere oluşunun bir neticesidir. Bu teslimiyet, kişinin yüzünü tamamen Allah'a döndürmesi ve muhsin (iyilik eden) olmasıyla gerçekleşir.

Bu ayet, Fusûsu'l-Hikem'deki İbrahim Fassı ile bağlantılıdır çünkü İbrahim Fassı, Hz. İbrahim'in bu özel dostluk makamını ve onun mârifet-i Rabbâniyye'sini ele alır. Hz. İbrahim'in halîlullah olması, onun Allah ile arasındaki mesafesizliğin ve özel yakınlığın bir göstergesidir. Bu durum, Kâb-ı Kavseyn'de Hz. Peygamber'in Hak'ka olan yakınlığı gibi (Kâb-ı Kavseyn [K1-184]), sâlikler için de bir vuslat (Hakk'a kavuşmak) ideali sunar⁵. Ayetteki "esleme" (teslim etti) kelimesi, bu teslimiyetin ağırlığını vurgular ve Hakikat-i İlâhiyye'ye bağlanır³. Dolayısıyla Nisâ 125, Hz. İbrahim'in şahsında tecelli eden bu özel dostluk ve teslimiyet hakikatini İbrahim Fassı'nın ana teması yapar.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir, s. 102“Nisâ sûresi 125. Âyette Cenâb-ı Hakk şöyle buyurmuştur. وَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰه۪يمَ خَل۪يلً (vettehaza Allâhu ibrâhîme halîlâ”) Allah, İbrahim’i dost edindi.”Oku
  2. 2İsmail Fassı []
  3. 313 ve Hakîkat-i İlâhiyye, s. 72“Kûr’ân-ı Keriym Nisa Sûresi (4/125) Âyetinde:   (Ve men ahsenü dinen mimmen”Oku
  4. 4Sohbet Arası Sohbetler CD 18, s. 49“Mevzuumuz la ilgili bir kaç Âyet-i Kerime ile yolumuza devam edelim. Kûr’ân- Keriym; Nisâ Sûresi; (4/125) Âyetinde şöyle ifade edilmiştir. وَمَنْ اَحْسَنُ دِينً”Oku
  5. 5Vuslat []

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.