Nübüvvet kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?
Nübüvvet kavramı, Fusûsu'l-Hikem'de özellikle Muhammediyye Fassı'nın "ferdiyyet" bahsiyle ilişkilendirilir. Bununla birlikte, nübüvvetin velâyetle olan ilişkisi ve mertebeleri Fass-ı Üzeyrî'de de detaylıca ele alınır; burada nübüvvetin velâyetin zâhiri, velâyetin ise nübüvvetin bâtını olduğu vurgulanır¹·²·³. Ayrıca, nübüvvetin ilahî bir nimet ve yüceltme olduğu Fass-ı Süleymanî'de açıklanır⁴·⁵.
Detaylı cevap
Nübüvvet, Hakk'tan kuluna özel haber verme ve vahy iletilme makâmı olarak tanımlanır. Bu makam, tasavvufî eserlerde farklı fasıllarda çeşitli yönleriyle ele alınır. Özellikle Muhammediyye Fassı, nübüvvetin "ferdiyyet" bahsiyle doğrudan ilişkilendirilir. Ancak nübüvvetin velâyetle olan derin bağlantısı ve mertebeleri Fass-ı Üzeyrî'de açıklanır. Bu fass'a göre, nübüvvet velâyetin zâhiri, yani dış görünüşü ve ismi iken, velâyet nübüvvetin bâtını, yani iç hakikatidir⁶·⁷. Her nebî mutlaka velîdir, ancak her velî mutlaka nebî değildir; istisnaî olarak nebî olsa bile halka açılmamış olabilir¹·³. Velâyet olmaksızın nübüvvetin tahakkuk etmeyeceği, ancak nübüvvet olmaksızın velâyetin tahakkuk edebileceği belirtilir⁸. Peygamberlere verilen nübüvvet ve risâlet, Hakk'ın bir nimetlendirmesi ve yüceltmesidir; bu, Fass-ı Süleymanî'de izah edilen has Zâtî rahmettir⁴·⁵. Ayrıca, nübüvvetin iki nev'i olduğu ifade edilir: nübüvvet-i teşrîiyye (şeriat sahibi peygamberin nübüvveti) ve nübüvvet-i ta'rîfiyye (teşrîî nübüvveti takviye ve teyit eden)⁹. Nübüvvetteki farklılıklar, peygamberlerin velâyetteki farklılıklarından kaynaklanır; bâtındaki fazilet, zâhire yansır¹⁰.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba, s. 31“Cevap: Fass-ı Üzeyrî'de dahi geçtiği üzere, nübüvvet velayetin zâhiri ve velayet, nübüvvetin bâtınıdır. Her nebi mutlaka velidir, ama her veli de mutlaka nebi d”Oku
- 2Kelime-i Hârûniyye, s. 79“Cevâb: Fass-ı Üzeyrî’de dahi geçtiği üzere, nübüvvet velâyetin zâhiri ve velâyet, nübüvvetin bâtınıdır. Ve bir nebîye ilm-i risâletten ümmetinin isti’dâdı kadar”Oku
- 3İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları, Bölüm 329“Cevap: Fass-ı Üzeyrî'de dahi geçtiği üzere, nübüvvet velayetin zahiri ve velayet, nübüvvetin bâtınıdır. Her nebi mutlaka velidir, ama her veli de mutlaka nebi d”Oku
- 4En'âm Sûresi, s. 116“Şu halde nübüvvet ve risâletin enbiyâ ve rusül (aleyhimüs-selâm)a verilmesi mahzâ nimetlendirme ve yüceltmek suretiyledir. Bu ancak has Zât’i rahmettir ki bu bâ”Oku
- 5Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları, s. 119“Şu halde nübüvvet ve risâletin enbiyâ ve rusül (aleyhimüs-selâm)a verilmesi mahzâ nimetlendirme ve yüceltmek suretiyledir. Bu ancak has Zat’i rahmettir, ki bu b”Oku
- 6Kelime-i Şîsiyye, Bölüm 238“İmdi merâtib ve makāmâtı, ya’ni nübüvvet velâyetin zâhiri ve velâyet dahi nübüvvetin bâtını olduğunu ve nübüvvette müteayyin olan zâtın Hâtem-i enbiyâ ve onun b”Oku
- 7Kelime-i Şîsiyye, Bölüm 163“Nübüvvet velayetin zahiri ve velayet dahi nübüvvetin batını olduğunu nübüvvette müteayyin olan zatın yani hatem-i enbiya ve onun batını olan velayette müteayyin”Oku
- 8Kelime-i Lûtiyye, Bölüm 171“Nübüvvet ve risâlet ise, dünya oluşumunda, enbiyâdan olan evliyada bir sıfat-ı ârıza ve velayet dâiresinin içinde bir mertebe-i mahsûsadır. Yani nübüvvet ve ris”Oku
- 9Mesnevî Cilt 9 · Beyit 528 (s. 188)“Bu beyt-i şerîfde “nübüvvet” ta'bîri ile nübüvvet-i ta'rîfiyyeye işâret buyrulur. Zîrâ nübüvvet iki nev'idir. Birisi, “nübüvvet-i teşrîiyye” ve diğeri “nübüvvet”Oku
- 10A'yân-ı Sâbite, s. 266“Ve kezâ enbiya meratib-i nübüvvete a’yân-ı sâbitelerin iktizadadı muktezatınca ulum ahkâm ve marifte diğerinin üzerine tefazul ederler, çünkü nübüvvet velâyetin”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.