Nübüvvet nasıl gerçekleşir?
Nübüvvet, Allah'ın peygamberlerine bilgi indirmesi olan vahiy yoluyla gerçekleşen, ilâhî bir tasarruftur ve velâyet dairesi içinde özel bir mertebedir. Bu gerçekleşme, peygamberlerin dünya hayatında sahip oldukları geçici bir sıfat olup, velâyet olmaksızın nübüvvetin tahakkuk etmesi mümkün değildir; zira velâyet nübüvvetin bâtınıdır. Her nebinin velâyeti, nübüvvetinden daha efdal kabul edilir çünkü nübüvvet halka, velâyet ise Hakk'a ilişkindir¹. Nübüvvetin gerçekleşmesi, peygamberlerin velâyetleri hasebiyledir ve onların nübüvvetteki farklılıkları da velâyetteki farklılıklarından kaynaklanır².
Detaylı cevap
Nübüvvetin gerçekleşmesi, tasavvufî açıdan ilâhî, beşerî ve vasaî mertebeleri içeren bir süreçtir. Ancak nübüvvet özelinde bu gerçekleşme, vahiy ile Allah'tan gelen özel bir haber alma makamıdır. Nübüvvet, peygamberlere nübüvvetlerinin ispatı için Allah'ın izniyle verilen, insanların benzerini getirmekten âciz kaldığı harikulâde fiiller olan mu'cizelerle de desteklenir³.
Nübüvvetin gerçekleşmesinde temel unsur, Allah'ın peygamberlerine bilgi indirmesi olan vahiydir⁴. Bu, nübüvvet ve risâletin ilmî temelini oluşturur. Peygamberler, kendi hevâlarından konuşmazlar, sadece kendilerine vahyedileni söylerler (Necm 3-4).
Tasavvufta nübüvvetin gerçekleşmesi, velâyet ile sıkı bir ilişki içindedir. Nübüvvet ve risâlet, dünya hayatında peygamberlerden olan velîlerde geçici bir sıfat ve velâyet dairesi içinde özel bir mertebedir⁵. Bu sebeple, velâyet olmaksızın nübüvvetin gerçekleşmesi mümkün değildir; fakat nübüvvet olmaksızın velâyet gerçekleşebilir⁵. Bu durum, nübüvvetin velâyetin zâhiri, velâyetin ise nübüvvetin bâtını olduğunu gösterir⁶·¹. Hatta her peygamber, nübüvvetini ve şeriatının ahkâmını velâyeti ile alır⁷·⁸. Bu da velâyetin bir bakıma nübüvvetten daha üstün olduğunu, özde çalışanın velâyet, nübüvvetin ise dışarıdaki ahkâm olduğunu ifade eder⁷.
Nübüvvet ve risâlet, peygamberin dünya yurdundan ayrılmasından sonra kalkar; ancak velâyeti, ahiret âlemlerine intikalinden sonra da devam eder⁵. Peygamberlerin nübüvvetteki farklılıkları, velâyetteki farklılıkları hasebiyledir².
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3 · s.2946“Beyt-i şerifte “peygamberlerin sırrı” denilmeyip “evliyanın sırrı” buyurulması ile, nübüvvetin bâtınına işaret buyurulur. Çünkü nübüvvetin bâtını velayettir ve ”Oku
- 2Kelime-i Üzeyriyye · s.42“Ve kezâ enbiyâ, merâtib-i nübüvvette, a’yân-ı sâbitelerinin isti’dâdâtı muktezâsınca ulûm ve ahkâm ve maârifde yekdîğeri üzerine tafazzul ederler. Çünkü nübüvve”Oku
- 3Mu'cize,
- 4Vahiy,
- 5Kelime-i Üzeyriyye · s.162“Nübüvvet ve risâlet ise, dünya hayatında, peygamberlerden olan velîlerde geçici bir sıfat ve velâyet dairesi içinde özel bir mertebedir. Bu sebeple velâyet olma”Oku
- 6TB. Kelime-i Şîsiyye · s.163“Nübüvvet velayetin zahiri ve velayet dahi nübüvvetin batını olduğunu nübüvvette müteayyin olan zatın yani hatem-i enbiya ve onun batını olan velayette müteayyin”Oku
- 7TB. Kelime-i Şîsiyye · s.136“Cihet-i nübüvvetleri ile almazlar. Yani nübüvvet yoluyla almazlar velayet yoluyla alırlar. Hatta her bir peygamber nübüvvetini ve şeriatını ahkamını bile velaye”Oku
- 8Şûrâ Sûresi · s.86“Cihet-i nübüvvetleri ile almazlar. Yani nübüvvet yoluyla almazlar velayet yoluyla alırlar. Hatta her bir peygamber nübüvvetini ve şeriatını ahkamını bile velaye”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.