Ramazan ve Oruç nedir?
Ramazan, Kur'ân-ı Kerîm'in indirildiği, cennet kapılarının açılıp cehennem kapılarının kapandığı ve şeytanların bağlandığı mübarek bir ay olup¹, İslâm'ın beş şartından biri olan orucun farz kılındığı zamandır². Oruç (savm/sıyâm), sözlükte "bir şeyden uzak durmak, bir şeye karşı kendini tutmak" anlamına gelir ve tasavvufta nefsi terbiye etme, Hak'ın sıfatlarına alıştırma ve dünyevî alışkanlıklardan arındırma yöntemlerinin bir parçası olan riyazat ile ilişkilidir³. Ramazan orucu, Allah'tan karşılık bekleyerek tutulduğunda geçmiş günahların bağışlanmasına vesile olur¹ ve Hak Teâlâ'nın kuluna "iade-i ziyaret" için teşrif buyurduğu, midenin boş, gönlün temiz olduğu bir idrak yaşantısı olarak kabul edilir⁴.
Detaylı cevap
Ramazan ayı, Kur'ân-ı Kerîm'de adı geçen ve değerine vurgu yapılan yegâne aydır¹. Bakara Suresi 185. ayet, Ramazan ayına ulaşanların oruç tutmasını emreder ve bu ayın insanlara doğru yolu gösteren, hakkı bâtıldan ayıran Kur'ân'ın indirildiği ay olduğunu belirtir¹·⁵. Hadislerde de Ramazan'ın mübarek bir ay olduğu, cennet kapılarının açılıp cehennem kapılarının kapandığı ve şeytanların bağlandığı ifade edilir¹. Oruç, Arapça "savm" veya "sıyâm" kelimesinin Farsça karşılığı olan "rûze"den Türkçeleşmiş bir terimdir ve "bir şeyden uzak durmak, bir şeye karşı kendini tutmak" anlamlarına gelir³. İslâm'ın beş şartından biri olarak farz kılınmıştır². Orucun başlangıç anına "imsâk", bitiş anına ise "iftâr" denir³. Tasavvufî açıdan oruç, sâlikin nefsini terbiye etme, dünyevî alışkanlıklarından arındırma ve Hak'ın sıfatlarına alıştırma yöntemlerinin bir parçası olan riyazat ile bağlantılıdır. Ramazan orucu, midenin boş, gönlün temiz olduğu bir hâl sağlayarak Hak Teâlâ'nın kuluna manevî bir ziyaretini idrak etme fırsatı sunar⁴. Bu ayda tutulan oruç, inanarak ve karşılığını Allah'tan bekleyerek yapıldığında geçmiş günahların bağışlanmasına vesile olur¹. Oruç, tasavvufî makamlar içinde "naz" makamı olarak da nitelendirilir⁶. Ramazan ayı sonunda kutlanan Ramazan Bayramı ise neşe ve sevinç günü olarak kabul edilir⁷·⁸.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Ramazan ve Oruç · s.9“Kur’ân-ı Kerîm’de adı geçen ve değerine vurgu yapılan yegâne ay ramazan ayıdır. Orucun farz kılındığını bildiren âyetlerin hemen ardından ramazanın insanlara do”Oku
- 2Ramazan ve Oruç · s.44“Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “İslâm beş şey üzerine kurulmuştur: Allah’tan başka ilâh olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın Rasûl’ü olduğuna şehadet etmek, n”Oku
- 3Ramazan ve Oruç · s.43“------------------------ ORUÇ Oruç kelimesi, sözlükte “bir şeyden uzak durmak, bir şeye karşı kendini tutmak” anlamına gelen Arapça savmın (sıyâm) Farsça karşıl”Oku
- 4Hikâyeler, Vecizeler, Atalar Sözü · s.19“Ramazanda da midemiz boş, gönlümüz temiz olduğundan Hak Teâla hazretlerinin bize iadei ziyaret için teşrif buyurduklarını idrak edebilmemiz için bize ramazan da”Oku
- 5Mübârek Geceler · s.97“bu halde esumhü/onu/kendisini savm, oruç tutsun 185. Ramazan ayı, o, öyle bir aydır ki, o ayda insanlara doğru yolu gösteren ve açık âyetleri içine alıp hak ile”Oku
- 6Sohbet Arası Sohbetler (26) · s.94“------------------- İçinde bulunduğumuz günler ile, bu seyrin çok özel günlerinden oluşan, bir sahaya girmekteyiz oda, bildiğiniz gibi Ramazan-ı şeriftir. Şimdi”Oku
- 7DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.273“Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı Bayram; neşe ve sevinç günü, dinî ve milli bakımdan hususî değeri olan ve milletçe kutlanan gün veya günlere denir. 557 Arapça”Oku
- 8Aşk ve İrfân Yolunda · s.273“Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı Bayram; neşe ve sevinç günü, dinî ve milli bakımdan hususî değeri olan ve milletçe kutlanan gün veya günlere denir. 557 Arapça”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.