Risâlet kavramı için Muhammediyye Fassı'ndaki anahtar mekanizma nedir?
Tasavvufta risâlet kavramının Muhammediyye Fassı'ndaki anahtar mekanizması, Hakikat-i Muhammediyye'nin, "Allah" ve "Resul" bölümlerinden oluşan risâlet kelimesini hem taşıyıcı hem de açıklayıcı bir mahal olarak bünyesinde barındırmasıdır. Bu işleyiş, kaynaktan (Hu'dan) gelen tüm mertebe ve oluşumları muhafaza ederek, iç âlemde zaten var olan bu sistemi "dal" harfi ile zuhura çıkarmıştır¹. Hakikat-i Muhammediyye, nübüvvet, risâlet, velâyet ve hilâfet gibi ilâhî ve kevnî mertebeleri gözlemleyip onlara feyiz ve yardım sağlayan en yüksek kavram ve İslâm kâinat nizamının merkez taşıdır²·³.
Detaylı cevap
Risâlet kelimesinin "Allah" ve "Resul" bölümleri oluştuktan sonra, bunların hem taşıyıcısı hem de izah edicisi olacak çok güvenilir ve güçlü bir yapıya ihtiyaç duyulmuştur⁴·⁵. Bu ihtiyacı karşılamak üzere, kaynaktan, yani "Hu"dan gelen bütün mertebe ve oluşumları bünyesinde muhafaza edip barındıracak bir mahal, yani bir yer gerekli olmuştur¹. İşte bu mahal, tasavvuf metafiziğinin en yüksek kavramı olan Hakikat-i Muhammediyye'dir (Hakîkat-i Muhammediyye). İç âlemde zaten var olan bu sistem, "dal" harfi ile ortaya çıkmaya başlamıştır¹. Hakikat-i Muhammediyye, Hz. Muhammed'in temsil ettiği kemalat mertebesi olup, tevhidin en üst zuhurudur (Mertebe-i Muhammediyye). Bu mertebede, nübüvvet, risâlet, velâyet ve hilâfet gibi ilâhî ve kevnî mertebeler belirginleşir ve Hakikat-i Muhammediyye bu mertebelerden feyiz ve yardım sağlar². Hz. Peygamber'in hicreti de, zât mertebesinden sıfat, esmâ ve ef'âl mertebesine geçerek, bu mertebelerde Hakikat-i Muhammediyye'yi ilan etme ve eğitim esasına dayanır⁶. Kur'ân-ı Kerîm'in başında yer alan besmele-i şerife ("bismillâhir râhmanir rahîm"), Hakikat-i Muhammediyye'nin ve her şeyin muhteşem anahtarıdır ve tevhid üzere bir defada telaffuz edilir⁷·⁸. Fatiha Sûresi ulûhiyyet ve abdiyyet mertebelerinin hakikatlerini açarken, Fetih Sûresi abdiyyet, risâlet ve ulûhiyyet hakikatlerini açmaktadır⁹·¹⁰·¹¹·¹².
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Kelime-i Tevhîd · s.403“Kelime-i Risalet’in ( ) “allah” ve ( ) “resul” bölümü oluştuktan sonra, bunları hem taşıyıcı, hem de izah edici çok güvenilir ve çok güçlü bir”Oku
- 2Kelime-i Şîsiyye · s.226“Hakikat-i Muhammediyye mertebesinde belirginleştiği için "nübüvvet", "risâlet", "velâyet" ve "hilâfet" mertebelerini ve diğer ilâhî ve kevnî mertebeleri gözleml”Oku
- 3Hakîkat-i Muhammediyye
- 4Kelime-i Tevhîd · s.404“Kelime-i Risalet’in ( ) “allah” ve ( ) “resul” bölümü oluştuktan sonra, bunları hem taşıyıcı, hem de izah edici çok güvenilir ve çok güçlü bir”Oku
- 5Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002) · s.227“Kelime-i Risaletin Allah ve Rasul bölümü oluştuktan sonra bunları hem taşıyıcı ve hem de izah edici taşıyıcılık yetmiyor, taşıyorsunuz ama onu dışarıya da aktar”Oku
- 6Kelime-i Tevhîd · s.493“"Muhammedî Mertebe" bunları anlayabilecek "Medenî İnsanları" eğitmek ve risalet hakikatini ortaya koymak için, medenî olmaya kabiliyetleri olan "Yesrib" (eski M”Oku
- 7Vahiy ve Cebrâîl · s.104“Rasûlullah’a talim edi-len ilk anahtar ve “hakikat-i Mûseviyye” mertebesi üzere bir besmeledir, “bi ismi rabbike” (rabbının ismiyle) dir. Teşbih; “İseviyyet mer”Oku
- 8Namaz Sûreleri (Cilt 1) · s.119“Rasûlullah’a talim edi-len ilk anahtar ve “hakikat-i Mûseviyye” mertebesi üzere bir besmeledir, “bi ismi rabbike” (rabbının ismiyle) dir. Teşbih; “İseviyyet mer”Oku
- 9Feth Sûresi · s.54“Kayıtta, yani yazıda, Kûr’ân-ı Kerîmin başında olan anahtar-besmele, Elham-ı açmakta, Elham da hamd-ı ve diğer hakikatleri açmaktadır. Elhamd, yani Fatiha sûres”Oku
- 10Değmez Dosyası · s.51“Kayıtta, yani yazıda, Kûr’ân-ı Kerîmin başında olan anahtar-besmele, Elham-ı açmakta, Elham da hamd-ı ve diğer hakikatleri açmaktadır. Elhamd, yani Fatiha sûres”Oku
- 11Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi · s.46“Kayıtta, yani yazıda, Kûr’ân-ı Kerîmin başında olan anahtar-besmele, Elham-ı açmakta, Elham da hamd-ı ve diğer hakikatleri açmaktadır. Elhamd, yani Fatiha sûres”Oku
- 12Bi'smi Has, Selâm (13) · s.23“Kayıtta, yani yazıda, Kûr’ân-ı Kerîmin başında olan anahtar-besmele, Elham-ı açmakta, Elham da hamd-ı ve diğer hakikatleri açmaktadır. Elhamd, yani Fatiha sûres”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.