Sahv kaç kademede ele alınır?

Sahv, lugatta 'ayıklık, uyanıklık' anlamına gelir ve tasavvufta sâlikin sekr halinden sonraki ayıklık halini, yani Hak ile birlikte ama ayık olma mertebesini ifade eder¹. Bu, sülûkun kemâl noktası olarak kabul edilir ve klasik tabirle 'sahv-i ba'de's-sekr' olarak adlandırılır. Sahv, mânevî yolculukta üç ana kademede ele alınır:

1. Sahv-i İbtidâ (Başlangıç Sahvı): Bu, sülûkun başlangıcındaki ayıklık halidir. Sâlikin henüz mânevî sarhoşluk (sekr) yaşamadan önceki şuurlu durumudur.
2. Sekr (Fenâ): Bu kademe, sâlikin Hak'ta fani olduğu, kendinden geçtiği ve mânevî sarhoşluk yaşadığı haldir. Bu, bir geçiş evresidir ve sahva ulaşmak için aşılması gereken bir mertebedir². Sekr ve sahv, değişime açık olan kullara mahsus hallerdir³.
3. Sahv-i İntihâ / Sahv-i Ba'de's-Sekr (Kemâl Sahvı): Bu, sülûkun zirvesi ve kemâl noktasıdır. Sâlikin sekr halinden sonra tekrar ayıklığa dönmesi, ancak bu dönüşün Hak ile birlikte ve tam bir idrakle gerçekleşmesidir⁴. Bu mertebede sâlikin anlayışı ve bilişi tamdır; "İlm-el yakîn"in ötesinde "Ayn-el yakîn" ve "Hakk-el yakîn" halleri yaşanır⁵. Bu haldeki kişi, varlık mertebelerini süratle kat eder ve Allah'ta seyirdeki halleri çabucak geçer². Sahv ehli, Hak'la beraber akıl yerinde, halkla rahatça muamele edebilen, sözleri istikametli ve mürşidlik kapasitesine sahip olan kişilerdir. Cüneyd-i Bağdâdî, sahv ehlinin imamı olarak kabul edilir ve onun çizgisi, sülûkun zirvesinin sekr değil, sekrden sonraki sahv olduğunu vurgular.