İçeriğe atla

Salât-ı Dâim kaç kademede ele alınır?

Kavram TanımıTemel düzey20 görüntülenme11 kaynak
Kısa cevap

Salât-ı Dâim, tasavvufta sâlikin bütün hayatını namaza dönüştürmesi, her ânının Hakk'ın huzûrunda olduğunun bilinciyle yaşanması hâlidir ve namazın kemâl mertebesidir. Kur'ân-ı Kerîm'de üç mertebeli namazdan bahsedilir: beş vakit namaz, Salât-ı Vustâ ve Salât-ı Dâimûn¹. Bu mertebeler, sâlikin fenâ fillâh makamında Hakkânî varlığıyla hayatını sürdürdüğü, sürekli Hakk ile beraber olduğu bir hâli ifade eder¹·². Salât-ı Dâimûn'a ulaşmak için Salât-ı Vustâ'nın idrâk edilmesi bir geçiş yeri ve berzah olarak kabul edilir³·⁴.

Detaylı cevap

Salât-ı Dâim, tasavvufî sülûkun ileri bir mertebesi olup, namazın üç kademeli bir anlayış içinde ele alındığı görülür.

1. Beş Vakit Namaz (Zâhirî Namaz): Bu, namazın ilk ve temel katmanıdır. "Sizin üzerinize namazlar farz kılındı"¹ ayetiyle ifade edilen, abdest, kıble, vakit, rükû, secde gibi şartlarla kılınan beş vakit farz namazlardır. Bu katman, İslâm'ın temelini oluşturur ve ef'âl mertebesindeki fiiller âlemindeki namazı temsil eder⁵·⁴.

2. Salât-ı Vustâ (Orta Namaz): Beş vakit namazdan sonra gelen bu mertebe, "Hafizu ala’s salavati ve’s salatil vusta" (Bakara 2/238) ayetiyle işaret edilen "ara namazı"dır¹·⁶. Salât-ı Vustâ, esmâ mertebesinde kılınan namazdır⁷. Bu, sıfat âlemine geçiş için bir basamak, bir berzah yeri olarak kabul edilir⁴. Salât-ı Dâimûn'a ulaşmak için Salât-ı Vustâ'nın idrâk edilmesi zorunludur³.

3. Salât-ı Dâimûn (Dâimî Namaz Hâli): Bu, namazın en kemâl mertebesidir ve Meâric Sûresi 23. ayetteki "ellezîne hum alâ salâtihim dâimûn" (namazlarına devamlı olanlar) ifadesiyle belirtilir⁸·⁶. Salât-ı Dâimûn, sâlikin bakabillah mertebesinde Hakkânî varlığıyla hayatını sürdürdüğü, her an Hakk ile beraber olduğu bir hâldir¹·². Bu hâlde, sürekli Hakk'ı müşâhede söz konusudur⁹. İnsân-ı Kâmil'in bu dâimî namazında dış görünüşü beşer olsa da bâtını vahyi açıklar nitelikte ilham üzerinedir¹⁰. Bu, Zât-ı Muhammediyet mertebesi ile cem edilip Allah Teâlâ ile olan mukabele hâlinde namazın ikame edilmesidir¹¹.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Sohbet Arası Sohbetler (24), s. 22“Kur’an-ı Kerim bize üç mertebeli namazdan bahsediyor. Beş vakit namaz “Sizin üzerinize namazlar farz kılındı” “Hafizu ala’s salavati ve’s salatil vusta”ya devam”Oku
  2. 2İnci Tezgâhı (2), s. 143“(02/03/2016) ------------------- Salât-ı dâimun, her zaman, Hak’la beraber olmaktır. (15/03/2016) sabah namazı Kâ’be. ------------------- Dünyanın en büyük kara”Oku
  3. 3Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011), s. 66“Buna Salat-el Vusta deniliyor. Üçüncüsüne ise; Salaten Daimeten, Salât-ü Daimun diyorlar ve Âyet-i Kerimelerle sabit olan hususlar. İşte Salat-ı Vustayı idrak e”Oku
  4. 4Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4), s. 146“İşte bu esmâ âlemindeki zikir ve dua yönlü yapılan fiil yahut düşünce Salat-ı Vusta, orta namazı yani sıfat âlemine geçmek için basamak namazı, ara namazıdır. H”Oku
  5. 5K1-6
  6. 6İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000), s. 194“Allah’ın namazlarını muhafaza edin ve salat-ı vustayı da muhafaza edin demektir. Onun üstündeki namazda da صَلاتِهِمْ دَاۤئِمُونَ Mearic suresi 23. Ayette buyur”Oku
  7. 7Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001), s. 349“Hz Şems de bu hususta “Salat” nedir dendiğinde salat bir andır diyor, bakın ikisi de aynı şeyi bir başka şekilde izah ediyor. ama bütün anları içerisine alan “a”Oku
  8. 8K1-4
  9. 9Bendeki Terzi Babam (Cilt 2), s. 95“(صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ) Salât-u Dâimûn (Dâimi Namaz Hâli) Fusûs’ül Hikem Muhammed Fassı sonlarına doğru yapılan daha önceki sayfalardaki alıntı, göz ve Allah-U”Oku
  10. 10En'âm Sûresi, s. 132“(صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ) “ Salât-ı Dâimûn” üzere olan ve bu hakîkatları bünyesinde bulunduran İnsân-ı Kâmil - Kâmil İnsân’ın bir yönü beşer ve bir yönü Rasûlüll”Oku
  11. 11Şûrâ Sûresi, s. 94“Salatın ikame edilmesi, öncelikle kıyam ederek yani nefsinin kıyametini kopararak, Tevhid-i Ef’âl peygamberi olan İbrâhîm a.s ın meleklere ve esmâ-i ilâhiyye im”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.