Salât-ı Dâim nasıl gerçekleşir?
Salât-ı Dâim, sâlikin bütün hayatını namaza dönüştürerek, her anını Hakk'ın huzurunda olduğunun şuurla yaşamasıyla gerçekleşir. Bu hâl, beş vakit namazın ötesinde, kâinatın sürekli namazına şuurla eşlik etme makamıdır. Meâric Sûresi 22-23. ayetlerde geçen "ellezîne hum alâ salâtihim dâimûn" (namazlarına devamlı olanlar) ifadesi bu hâlin temel dayanağıdır¹. Salât-ı Dâim, Hakk'ı sürekli müşâhede hâlini² ve varlığın tek yerden kaynaklandığını idrak etmeyi gerektirir³. Bu mertebeye ulaşmak için öncelikle beş vakit namazın ve salât-ı vustanın ikame edilmesi şarttır⁴.
Detaylı cevap
Salât-ı Dâim, namazın kemâl mertebesi olup, sâlikin bütün gününü bir bütün namaz olarak tasavvur etmesiyle gerçekleşir. Bu, sadece beş vakit namazla sınırlı kalmayıp, her nefeste Hakk ile irtibat kurma makamıdır⁵. Sâlik, sabah namazıyla güne başlar, gün boyu yaşadığı her anı namazın rükûu, secdesi ve kıyâmı olarak görür, yatsı namazıyla günü tamamlar ve gece teheccüd ile namazın bekçi nöbetini tutar. Bu hâl, sâlikin "beş vakit namaz" ile dünyaya kapanmayıp, sürekli namazda kalmasını sağlar. Salât-ı Dâim, Hakk'ın "kün" emriyle kâinatın her an namazda olmasına sâlikin şuurla eşlik etmesidir. İsrâ Sûresi 44. ayette belirtildiği gibi, her şey Hakk'ı hamd ile tesbih eder; sâlik Salât-ı Dâim ile bu kâinat namazına katılır. Bu, kişinin bakabillah mertebesinde Hakkânî varlığı ile hayatını sürdürdüğü, devamlı Hakk ile beraber olduğu bir hâldir⁴. Salât-ı Dâim'e ulaşmak için öncelikle zâhirî beş vakit namazın ikame edilmesi, ardından salât-ı vusta mertebesinin idrak edilmesi gerekir⁴. Salât-ı vusta, esmâ mertebesinde kılınan namazdır⁶. Salât-ı Dâim, Şems-i Tebrîzî'nin ifadesiyle "bütün anları içerisine alan tek an"dır; bütün yaşantıları ve hareketleri içine alan tek harekettir³. Bu, varlığın, gücün ve kudretin tek yerden kaynaklandığını, tek gücün yönettiğini düşünme, idrak etme ve müşâhede etme hâlidir³. Salât-ı Dâim, sıfât mertebesi namazı olan her an namazda olma hâline ulaşılmasıdır⁷.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000), s. 194“Allah’ın namazlarını muhafaza edin ve salat-ı vustayı da muhafaza edin demektir. Onun üstündeki namazda da صَلاتِهِمْ دَاۤئِمُونَ Mearic suresi 23. Ayette buyur”Oku
- 2Bendeki Terzi Babam (Cilt 2), s. 95“(صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ) Salât-u Dâimûn (Dâimi Namaz Hâli) Fusûs’ül Hikem Muhammed Fassı sonlarına doğru yapılan daha önceki sayfalardaki alıntı, göz ve Allah-U”Oku
- 3Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4), s. 224“Salat-u Daimun yani daimî namaz içinde, namazın gerçek ismi Salât idi. Salâtın bir ifadesi Şemsi Tebriz’i öyle diyor: Bir andır. Bütün anları içerisine alan tek”Oku
- 4Sohbet Arası Sohbetler (24), s. 22“Kur’an-ı Kerim bize üç mertebeli namazdan bahsediyor. Beş vakit namaz “Sizin üzerinize namazlar farz kılındı” “Hafizu ala’s salavati ve’s salatil vusta”ya devam”Oku
- 5Salât-ı Dâim
- 6Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001), s. 349“Hz Şems de bu hususta “Salat” nedir dendiğinde salat bir andır diyor, bakın ikisi de aynı şeyi bir başka şekilde izah ediyor. ama bütün anları içerisine alan “a”Oku
- 7Şûrâ Sûresi, s. 94“Salatın ikame edilmesi, öncelikle kıyam ederek yani nefsinin kıyametini kopararak, Tevhid-i Ef’âl peygamberi olan İbrâhîm a.s ın meleklere ve esmâ-i ilâhiyye im”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.