Salavât hâline ulaşmak için hangi nefs mertebesi aşılmalıdır?
Salavât hâline ulaşmak için doğrudan bir nefs mertebesinin aşılması gerektiği bilgisi verilen kaynaklarda açıkça belirtilmemektedir. Ancak, salavâtın Ef'al mertebesi olarak tanımlanan Şeriat mertebesinde yer aldığı ve bu mertebenin iyi bilinmesi gerektiği ifade edilmiştir¹·². Şeriat mertebesi, tasavvufî sülûkun temelini oluşturur ve nefs mertebelerinin aşılması bu sülûkun bir parçasıdır. Dolayısıyla, salavâtın icra edildiği Şeriat mertebesi, sâlikin nefs-i emmâre gibi alt mertebelerden başlayarak nefsini tezkiye etme sürecinin başlangıcı ve ayrılmaz bir parçasıdır.
Detaylı cevap
Tasavvufî sülûk, sâlikin nefs mertebelerini aşarak ilerlemesini gerektirir³·⁴·⁵. Nefs-i Emmâre, nefsin en alt mertebesi olup kötülüğü emreden ve insanı günahlara sürükleyen hâldir⁶. Bu mertebede ancak zâhirî ibadet ve şer'î emrin tatbîki mümkündür; bâtınî hâller mahcûbdur (K2-T3 — K2). Salavât, tövbe ve istiğfarlar ile Kelime-i Tevhid gibi zikirler, Ef'al mertebesi olarak adlandırılan Şeriat mertebesinde yer alır¹·². Şeriat mertebesi, Hz. Rasulullah'ın getirdiği bütün sistemi kapsar ve Tarikat, Hakikat, Marifet gibi diğer mertebeleri de içine alır¹·². Bu bağlamda, salavât hâline ulaşmak için özel bir nefs mertebesinin aşılması yerine, Şeriat mertebesinin iyi bilinmesi ve tatbik edilmesi gerektiği vurgulanır. Nefsin tezkiyesi, yani Emmâre'den başlayarak Levvâme, Mülhime, Mutmainne, Râdıye, Mardiyye ve Sâfiye/Kâmile mertebelerine doğru yükseliş, sülûkun genel hedefidir (K2-T3 — K2). Dolayısıyla, salavâtın icra edildiği Şeriat mertebesi, nefsin tezkiye sürecinin başlangıç noktası ve temelidir. Nefsin süflî yapısının terbiye edilmesi ve beşerî nefsin ortadan kalkmasıyla İlâhî nefsin kalacağı belirtilmiştir⁷. Bu süreç, sâlikin enfüsî olarak kendini tanıma ve bulma hâlleridir³.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000) · s.185“Ef’al mertebesi dediğimiz Şeriat mertebesinde salavatlar var tövbe istiğfarlar var kelime-i tevhidler var, bu mertebenin iyi bilinmesi lazımdır, Şeriat mertebes”Oku
- 2Sohbet Arası Sohbetler CD 15 · s.4“Ef’al mertebesi dediğimiz Şeriat mertebesinde salavatlar var tövbe istiğfarlar var kelime-i tevhidler var, bu mertebenin iyi bilinmesi lazımdır, Şeriat mertebes”Oku
- 3Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri · s.26“.” Bilindiği gibi “nefs” ismi verilen “Rabb’âni letafet” in (7) mertebesi vardır. ... Ve yine “nefs” isminin “İlâh-i letafet” olarak’ta mertebeleri vardır, bunl”Oku
- 4Namaz Sûreleri (Cilt 2) · s.142“.” Bilindiği gibi “nefs” ismi verilen “Rabb’âni letafet” in (7) mertebesi vardır. ... Ve yine “nefs” isminin “İlâh-i letafet” olarak’ta mertebeleri vardır, bunl”Oku
- 5Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri · s.267“Her nefis mertebesinde nefsimiz tesviye edilmektedir. Böylece bir üst mertebeyi kabul edebilsin. “Şerefül mekân bil mekindir.” Nefsin şeref kazanması oraya tece”Oku
- 6Nefs-i Emmare,
- 7Yûsuf Sûresi · s.27“Hacca gidebilen, Mısıra gidebilen, baş şehire gidebilen, bizi gönül âlemimize ulaştıran… Kervana katılarak, “tek bir’e” ulaşmak, Mısır’a sûltan olmak, sonra da ”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.