Salavât nasıl gerçekleşir?
Salavât, Hz. Peygamber'e getirilen özel duâ ve tezkiye ifadeleri olup, Allah'ın rahmet ve selâmının O'nun üzerine olması dileğini dile getirir. Bu, Ahzâb Suresi 56. ayetindeki "Allah ve melekleri Peygamber'e salât eder; ey iman edenler, siz de ona salât ve selâm verin" emrine dayanır¹. Salavât, sadece bir duâ olmanın ötesinde, sâlikin Hakîkat-i Muhammediyye ile bağ kurmasının somut bir yöntemidir. Gerçek salavât, âlemde kendi varlığını seyretmek olarak da ifade edilir; zira namaz âlemde Hakk'ın varlığını seyretmek iken, salavât salâtın cem'i, yani kendi varlığını seyretmektir².
Detaylı cevap
Salavât, tasavvufta Hz. Peygamber'e duyulan muhabbetin somut bir tezahürü ve en yüksek virdlerden biridir. Salavâtın gerçekleşme biçimleri çeşitlilik gösterir. En bilinen şekli namazda okunan "Allahümme salli alâ Muhammed" formülü olan Salavât-ı Şerîfe'dir¹. Namazda tahiyyat duaları içinde salavâtların okunması gerekir; özellikle ikindi, yatsı ve Cuma namazlarının ilk sünnetlerinde ikinci rekata oturulduğunda salavâtların okunması lazım gelir³·⁴. Ayrıca, namazın dualarını bitirdikten sonra, "bedel-i teheccüd" namazından başkasında, Fatiha ile beraber salavât okunur⁵.
Salavât, çeşitli tasavvufî uygulamalarda da yer alır. Örneğin, hatmi hacegan gibi zikir meclislerinde Fatiha okunurken evvelinde bir defa, sonunda üç defa salavât-ı şerîfe getirilir⁵. Duanın kabulüne vesile olması için istiğfar ile birlikte yüz defa salavât-ı şerîfe çekilmesi tavsiye edilir⁶. Tarikatlarda mürşidin halife tayin etme törenlerinde de tekbir ve salavâtlarla kıyafet bohçası açılır, mürşid tâc-ı şerîfi öpüp alnına koyduktan sonra halifeye de aynı hareketi yaptırırken cemaat tekbir ve salavâtlara devam eder⁷·⁸. Salavât, sadece Hz. Peygamber'i methetmek olarak değil, aynı zamanda Kur'an'da adı geçen peygamberlerin isimlerini anmak olarak da Kur'an dışı bir hadise değildir⁹.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Bi'smi Has, Selâm (13) · s.61“SALÂTÜ SELÂM Yeni wiki: Salâvat. Hz. Peygamber için okunan ve Allah’ın rahmet ve selâmının O nun üzerine olması dileğini dile getiren dualara denir. Sal’avat sa”Oku
- 2Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4) · s.236“İşte yeri gelmişken Gerçek salat ve salavat nedir onu söyleyelim: Salat, namazdı ya. Gerçek namaz âlemde Hakkın varlığını seyretmek. Birinci halde Hakkın varlığ”Oku
- 3Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000) · s.76“Öğle namazının ilk sünnetinde tahiyyatlar okunmuyor, yani salavat duaları okunmuyor, tahiyyatta, ama ikindi namazı yatsı namazı, erkekler için Cuma namazının il”Oku
- 4Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000) · s.76“Öğle namazının ilk sünnetinde tahiyyatlar okunmuyor, yani salavat duaları okunmuyor, tahiyyatta, ama ikindi namazı yatsı namazı, erkekler için Cuma namazının il”Oku
- 5Tuhfetu'l-Uşşâkî · s.19“Yine böylece her fatiha denildiğinde evvelinde bir defa sonunda üç defa salavat-ı şerife getirilir. Yalnız ikindi ile sabah usulü esnasındaki istiğfardan evvel ”Oku
- 6Tuhfetu'l-Uşşâkî · s.17“"Seher vakitlerinde bağışlanma dileyenler" "ve bil esharihum yestağfirun" (Zariyat 51/18) Mealen: "seher vakitlerinde bağışlanma diliyenler" İmtiyazına dahil ol”Oku
- 7Aşk ve İrfân Yolunda · s.318“Tekbir ve salâvatlarla kıyafet bohçası açılır. Mürşid olan kişi evvela tâc-ı şerîfi alır, üç defa öper alnına koyar, aynı hareketi kendi eliyle halife olacak za”Oku
- 8DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.318“Tekbir ve salâvatlarla kıyafet bohçası açılır. Mürşid olan kişi evvela tâc-ı şerîfi alır, üç defa öper alnına koyar, aynı hareketi kendi eliyle halife olacak za”Oku
- 9Sohbet Arası Sohbetler CD 19 (2006) · s.109“Ancak tahiyyatta, salavatlar gibi bazı dualar yapılıyor ama Kur’an bunu tavsiye ettiği için yapılıyor, izin verildiği için bu kadarı yapılıyor. Sonra, Rabbena a”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.