Salavât niçin Muhammediyye Fassı'nda anlaşılır kılınır?
Salavât, tasavvufta Hz. Peygamber'e getirilen özel duâ ve tezkiye ifadeleri olup, Ahzâb Sûresi 56. âyetinde emredildiği üzere Allah ve meleklerinin de Peygamber'e salât etmesiyle temellenir. Bu ibadet, sâdece bir duâ olmanın ötesinde, sâlikin Hakîkat-i Muhammediyye ile bağ kurmasının somut bir yöntemidir. Muhammediyye Fassı'nda salavâtın anlaşılır kılınmasının temel sebebi, bu fassın Hz. Peygamber'in kemâlât mertebesi olan Mertebe-i Muhammediyye'yi ve onun mahbûbiyetini ele almasıdır. Hakîkat-i Muhammediyye, tasavvuf metafiziğinin en yüksek kavramı ve varlıkta tek ve eşsiz olan bütün belirginleşmelerin başlangıcı olması itibarıyla¹, salavât vasıtasıyla bu yüce hakikatle irtibat kurulur ve sâlikin kalbi Hz. Peygamber'e duyulan muhabbetle dolar.
Detaylı cevap
Salavât, Hz. Peygamber'e duyulan muhabbetin en yüksek tezâhürü ve tasavvufun en önemli virdlerinden biridir. Ahzâb Sûresi'nin 56. âyeti, Allah'ın ve meleklerinin Peygamber'e salât ettiğini bildirerek müminlere de ona salât ve selâm getirmelerini emreder. Bu ilâhî emir, salavâtın farz oluşunun temel dayanağıdır. Salavâtın Muhammediyye Fassı'nda anlaşılır kılınması, bu fassın Hakîkat-i Muhammediyye kavramını merkezine almasından kaynaklanır. Hakîkat-i Muhammediyye, tasavvuf metafiziğinin en yüksek kavramı olup, Hz. Muhammed'in temsil ettiği kemâlât mertebesi olan Mertebe-i Muhammediyye'yi ifade eder². Bu hakikat, varlıkta tek ve eşsizdir; bütün belirginleşmelerin başlangıcıdır ve Vâhidiyet mertebesi ile sıfatlar ve isimler mertebesi olarak da adlandırılır¹.
Salavâtın hikmetleri arasında Hak'ın emrine itaat ve Hz. Peygamber ile bağ kurma yer alır. Sâlik, salavât getirerek kalbini Hz. Peygamber'e bağlar ve onunla mânevî bir irtibat kurar. Bu bağ, sâlikin Hakîkat-i Muhammediyye'nin kuşatıcılığını idrâk etmesine vesile olur. Zira Hakîkat-i Muhammediyye, İblis'i dahi kuşatan bir câmiiyete sahiptir³·⁴·⁵. Hz. Peygamber'in hakikati, belirli bir mertebeye has olmayıp bütün mertebeleri ihata ettiğinden⁶, salavât vasıtasıyla bu geniş ve kuşatıcı hakikatle irtibat kurulur. Salavât, sâlikin bu yüce hakikatle bağ kurarak mânevî yükselişini sağlayan ve muhabbetini artıran bir ameldir.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Kelime-i Muhammediyye · s.5“Bu mertebeye, vahidiyet mertebesi ve sıfatlar ve isimler mertebesi ve "hakikat-i Muhammediyye" derler. Ahadiyet mertebesiyle arasındaki fark, ancak belirginleşm”Oku
- 2Hakîkat-i Muhammediyye, Mertebe-i Muhammediyye
- 3Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba · s.136“Bu beyândan anlaşılır ki, hakîkat-i muhammediyye îblîs’i dahi muhittir. Sûre-i Şerife okunan mahalde ashâb-ı cemâl olan mü’minler bulunduğu gibi, ashâb-ı celâl ”Oku
- 4Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11 · s.1778“Bu beyândan anlaşılır ki, hakikat-i muhammediyye İblis'i dahi muhitür. Süre-i Şerife okunan mahalde ashâb-ı cemâl olan mü'minler bulunduğu gibi, ashâb-ı celâl o”Oku
- 5Kelime-i Hârûniyye · s.207“Muhammedî ( )den İblîs’i ve etbâını yarattı ilh…” Bu beyândan anlaşılır ki, hakîkat-i muhammediyye İblîs’i dahi muhîttir. Sûre-i şerîfe okunan mahalde ashâb-ı c”Oku
- 6Sohbet Arası Sohbetler CD 21 · s.76“Soru: Hakikat-i Muhammediyye’de oldukları için Hakikat-i Muhammediyye o mertebesi olarak… Ben orada belirleneyim dedi ama Hakikati Muhammediyyede yani Efendimiz”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.