Sâlik, Îseviyye Fassı'nın hikmetini hangi amelle pekiştirir?
Sâlik, Îseviyye Fassı'nın hikmetini, gönlüne nefh edilen İsevî mânâyı "veled-i kalb" olarak hayatına geçirme ameliyle pekiştirir. Bu, bâtınî İseviyyetten zâhirî İseviyyete geçişin başlangıcı olup, sâlikin tezkiye edilmiş gönlünde oluşan bu mânevî evladın yaşamasıyla gerçekleşen bir irfaniyet işidir¹. Bu amel, sâlikin kendi fıtratından gafil olmaması ve Muhammedî ümmetin bir parçası olduğunu idrak etmesiyle de ilişkilidir².
Detaylı cevap
Îseviyye Fassı'nın hikmeti, sâlikin gönlüne nefh edilen İsevî mânânın, "veled-i kalb" olarak hayat bulmasıyla pekişir. Bu durum, bâtınî İseviyyetten zâhirî İseviyyete geçişin başlangıcını işaret eder¹. Sâlikin tezkiye edilmiş gönlünde oluşan bu mânevî evlat, bir irfaniyet işi olarak açıklanır. Bu, sâlikin kendi fıtratını idrak etmesiyle de yakından ilgilidir. Zira âlem-i sûretteki "süt"ün âlem-i ma'nâdaki karşılığı "ilim"dir ve her ümmet kendi peygamberinin şeriat ilmini almaya müstaid olup diğerlerinin şeriatıyla amel edemez². Günümüzde İsevî ümmetinden olduğunu iddia edenler, fıtraten Muhammed ümmetindendirler, ancak kendi fıtratlarından gafildirler². Dolayısıyla, Îseviyye Fassı'nın hikmetini pekiştirmek, sâlikin bu fıtrî hakikati idrak ederek, gönlünde oluşan İsevî mânâyı yaşaması ve bu irfaniyetle hareket etmesi anlamına gelir. Bu, aynı zamanda sâlikin amellerini kendi kesbiyle değil, Hakk'ın lütuf ve keremiyle meydana geldiğini idrak etmesiyle de bağlantılıdır; zira bu idrak, ameline herhangi bir mükemmellik atfetmesini engeller ve onu asıl gayesi olan Allah'a vuslattan alıkoymaz³.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi · s.197“------------------- Bâtını Îseviyyetten zâhiri Îseviyyete geçiş başlangıcını bu âyet-i kerîme ile görmekteyiz. ( 19 ) Rasûlün rasûlü olan insân-ı Kâmilin, sâlik”Oku
- 2TB. Kelime-i Mûseviyye · s.46“Zîrâ âlem-i sûretteki “süt”ün âlem-i ma’nâdaki misâli “ilm”dir; ve her ümmet kendi peygamberinin ilm-i şerîatını ahze müstaid olup diğerlerinin şerîatıyla amel ”Oku
- 3Sâd Sûresi · s.178“Bu şuurla sâlik, aslında hakikî hedefin amellerin çokluğunu biriktirmek değil, Hakk’ın mârifetine ermek ve O’nda fenâ bulmak olduğunu idrak eder. Çünkü amelleri”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.