Sâlik, Süleymâniyye Fassı'nın hikmetini hangi amelle pekiştirir?

Süleymâniyye Fassı'nın hikmeti, "hikmet-i rahmâniyye" olarak adlandırılır ve Cenâb-ı Hakk'ın rahmet-i âmme-i zâtiyye ve rahmet-i hâssa-i zâtiyye hükümlerinin, rahmet-i âmme-i sıfâtiyye ve rahmet-i hâssa-i sıfâtiyye ile tecellî etmesiyle Süleymân (a.s.)'ın âlemde hükmünün ve tasarrufunun âmm olmasına dayanır². Bu hikmetin idrâki, sâlikin amellerini kendi çabasıyla değil, Hakk'ın lütuf ve keremiyle gerçekleştiğini bilmesiyle pekişir¹. Sâlikin bu şuurla hareket etmesi, amellerinin çokluğunu biriktirmek yerine, Hakk'ın ma'rifetine ermek ve O'nda fenâ bulmak olan hakikî hedefe yönelmesini sağlar¹.

Bu amelî pekiştirme, sâlikin iki temel yanılgıdan sakınmasını gerektirir: İlki, amelini kendisine değil Hakk'a nispet ettiği için onu kusursuz ve mükemmel görmesi; ikincisi ise, kulluk görevlerini yerine getirmede gayret göstermemesi¹. Dolayısıyla, sâlikin bütün gayret ve çabasına rağmen yaptığı ibadetleri kendisine nispet etmekten haya etmesi, efendisinin emirlerini yerine getirmenin asli vazifesi olduğunu idrak etmesi bu hikmetin amelî karşılığıdır¹. Bu durum, sâlikin "amel yönünden akıl yönüne ağırlık vermesi" ve istidadı kadar bu alanda kalem oynatmasıyla da ilişkilidir³. Süleymâniyye Fassı'nın hikmeti, Fusûsu'l-Hikem'de "hikmet-i rahmâniyye"ye yakın olan bir mertebe olarak da zikredilir ve rahmetin ilâhî sıfatlardan biri olduğu vurgulanır⁴.