Sekr'in önündeki başlıca engel nedir?

Sekr, sâlikin fenâ hâlinde aklının Hak ile mest olması ve kontrolünü kaybetmesi durumudur. Bu hâle ulaşmanın önündeki temel engel, sâlikin kendi nefsidir. Nefsin bu engeli, ruhun nefse ait sıfatların tozlarıyla karışık olmasıyla açıklanır; bu durum, Hakk'ın Zât'ını gözlemlemeye mani olur². Nefsin bu engeli, özellikle nefs-i emmârenin bedenin hazzıyla meşguliyeti şeklinde tezahür eder ki bu, insanî ruhun zevkini ve hazzını elde etmeye engeldir¹.

Sülûkun farklı mertebelerinde bu engel farklı şekillerde ortaya çıkar. Bidâyet merhalesinde cehâlet ve gaflet gibi engeller sâlikin Hak'tan habersiz olmasına yol açar. Vasat merhalesinde ise ucub (kendini beğenme) ve riyâ (gizli şirk) gibi hâller sâlikin ilerlemesini durdurur. Ayrıca, sâlikin kendi tahakkukundan haberli olması, yani fenâdan tam olarak geçememesi de bekâ-i tâm'ın önündeki en ince hicâbdır. Bu durum, sâlikin kendi vücud iddiâsından fânî olamamasıyla ilişkilidir; zira bekâ, fenânın ardından gelen bir makamdır. Mürşidler ise bu engellerin aşılmasında önemli bir rol oynar; zira su ve meyvelerin ateşten olgunlaşması için arada bir engel bulunmaması gerektiği gibi, mürşidler de sâlikin olgunlaşmasına yardımcı olan "aradaki engel" hükmündedir³.