Sıbgatullah nedir?
Sıbgatullah, lugatte "Allah'ın boyası" anlamına gelir ve tasavvufta kulun ilâhî ahlâkla boyanması, Hakk'ın sıfatlarının kulun karakterine yerleşmesi demektir. Bakara Sûresi 2/138'de geçen "Allah'ın boyasıyla boyandık; kimin boyası Allah'ın boyasından daha güzel olabilir?" ayeti bu kavramın temelini oluşturur. Bu, "Allah'ın ahlâkı ile ahlâklanın" hadîsi ile örtüşen bir hâldir ve sâlikin beşerî düşüncelerden kurtulup ilâhî düşünceye ulaşması, Hak'ın bütün isimleriyle renklenmesi anlamına gelir¹·². Arif, kendi varlığı tükenip helâk olduktan sonra Cenâb-ı Hakk'ın kendi varlığından yeni bir hayat vermesiyle bu ilâhî boyaya boyanır ve içindeki, dışındaki bütün sıfatları değişir³·⁴.
Detaylı cevap
Sıbgatullah, tasavvufî sülûkun önemli bir merhalesini ifade eder. Bu kavram, sâlikin Hak yolunda ilerlerken yaşadığı manevî dönüşümü anlatır. İlk aşamada, sâlikin muhabbet ateşiyle yanarak sararması ve Allah'ın boyasıyla boyanmaya başlaması söz konusudur⁵. Bu durum, iç âleme aksederek bâtın âlemini de boyar ve tüm âlemini Hakk'ın kaplamasıyla kendi vehmî varlığının ortadan kalktığı Tevhid-Sıfat-Fenâfillâh mertebesine ulaşılır⁵.
İbn Arabî'ye göre sıbgatullah, kulun Hak ahlâkıyla ahlâklanmasıdır; yani "tehallaku bi-ahlâki'llâh" hadîsinin Kur'ânî zeminidir¹. Bu boyanma, kulun Hak'ın bütün isimleriyle renklenmesini sağlar; hangi durum hangi rengi gerektirirse o boya açığa çıkar¹. Melekût'a geçenlerin Ceberut'a varıp kendilerini sıbgatullaha boyalı sanmaları, bu manevî ilerleyişin bir göstergesidir⁶.
Sıbgatullah, sadece bilgi almakla kalmayıp, ilâhî ilim ve feyizlerle manen beslenerek "Allah'ın ahlâkıyla ahlâklanma" hâlidir⁷. Bu, Cenâb-ı Hakk'ın kendi varlığından yeni bir varlık ve hayat vererek arifi ilâhî boyaya boyamasıyla gerçekleşir; böylece arifin içinde ve dışında bulunan bütün sıfatları değişir³·⁴. Nihayetinde, zamanla bütün varlığına Hakk'ın varlığının sirayet etmesiyle Allah'ın rengine boyanmış olunur⁸.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1Sıbgatullah
- 2Altı Peygamber (Cilt 5), s. 129“Renkliliklerin ortadan kalkmasıyla beşeri düşüncelerden kurtulup “Sıbgatullah” yani “Allah’ın rengi” ile renklenilerek ilâhî düşünceye ulaşılmaktadır. “ve iz tu”Oku
- 3Lübbü'l-Lübb (Özün Özü), s. 34“Arif tamamiyle tükenip, helâk olup, bitmişken: Cenabı Hakk kendi varlığından yeni varlık ve hayat verip; “sibgatullah” a yani “ilahî boyaya” boyar, böylece için”Oku
- 4Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4), s. 34“Arif tamamiyle tükenip, helâk olup, bitmişken: Cenabı Hakk kendi varlığından yeni varlık ve hayat verip; “sibgatullah” a yani “ilahî boyaya” boyar, böylece için”Oku
- 5Bakara Dosyası, s. 28“Burada ki sarı boya aynı zamanda Sibgâtullah (Allah’ın boyası) dır. Muhabbet ateşiyle yanan sararan sâlik Allah’ın boyasıyla boyanmaya başlamış’ tır. İlerleyen ”Oku
- 6Necdet Divanı, s. 25“Melekût'a geçenler Ceberuta varırlar, Kendilerini Sıbgatullaha boyalı sanırlar, Bir müddette bu katta kalırlar, Kalanlara kim izin verir bilirmisin?”Oku
- 7Mü'minûn Sûresi, s. 40“" Sıbgın lil-âkilîn " ( Yiyenler için bir katık/boya ): " Sibğ ", hem "katık, lezzet veren şey" anlamına gelir, hem de "boya" yâni "sibğatullah" ( Allâh'ın boya”Oku
- 8Bakara Dosyası, s. 127“Burada başlıyor sıbgatullah. Allahın rengine boyanın Allahın renginden daha güzel boya yoktur. Zamanla bütün varlığına hakk’ın varlığının sirayet etmesi lazım.”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.