İçeriğe atla

Terzibaba Sâlihiyye Fassı'nı modern sâlik için nasıl yorumlar?

Fass İçeriği5 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

Terzibaba Necdet Ardıç, modern sâlik için tasavvufî makâmları ve hâlleri, özellikle de Regaib tecrübesi gibi mübarek zamanları, kişinin kendi manevî yolculuğunda yaşaması gereken içsel durumlar olarak yorumlar. Ona göre sâlikin her mertebe geçişi bir berzahtır ve bu geçişlerde Hak'tan gelen tecellîlere karşı duyulan âcizlik ve hayranlık hâli, nefs-i levvâme mertebesinin bir yaşantısıdır¹. Sâlikin gönlüne Hakîkat-i Muhammediyye tohumları atıldığında, bu tohumların kemalini sağlamak için çaba göstermesi gerekir². Bu süreçte sâlik, Hak'ın zâtının her şeye yayılışını kendi varlığında keşif yoluyla müşâhede eder ve bu keşif, âlimlerin müteşâbih ayet yorumlarının ötesine geçer³.

Detaylı cevap

Terzibaba Necdet Ardıç, tasavvufî kavramları modern sâlikin iç dünyasına ve manevî seyrine uyarlayarak yorumlar. Sâlikin sülûkundaki her mertebe geçişi, bir nevi berzah olarak ele alınır⁴. Bu geçişler sırasında sâlik, kendisine gelen ilâhî tecellîlere alışık olmaması sebebiyle bir âcizlik ve hayranlık hâli yaşar ki bu, nefs-i levvâme mertebesinin bir tezahürüdür ve şerîat mertebesinde bulunur¹. Bu hâl, aynı zamanda havf ve recâ (korku ve ümit) arasında bulunma durumudur¹.

Terzibaba'ya göre, mübarek gece ve günler, dervişin seyrinde yaşaması ve geçmesi gereken içsel durumları temsil eder. Örneğin, Regaib tecrübesiyle gönlüne Hakîkat-i Muhammediyye tohumları atılan sâlik, bu oluşumun kemalini sağlamak zorundadır²·⁵. Bu süreçte sâlikin görevi, tam bir teslîmiyyet ve tevekkül hâlinde olup, kendisine verilen görevlere odaklanmaktır⁶.

Sâlikin seyrinde karşılaştığı her mertebenin bir başlangıcı ve bir de eceli (sonu) vardır; bu vakitlerin takdîri Hakk'a aittir⁶. Sâlik, Hak'ın zâtının her şeye yayılışını keşif ve müşâhede yoluyla kendi varlığında gözlemlediği zaman, artık âlimlerin Kur'an'ın müteşâbih ayetleri hakkındaki yorumlarına yer kalmaz³. Bu, sâlikin kendi özündeki isti'dâdı ve Rabb-i Hâss'ı yönünde bir yol tutmasıyla gerçekleşir⁷. Terzibaba, bu manevî yolculukta mürşid-mürîd ilişkisinin önemini de vurgular⁷.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Hicr Sûresi · s.114“Enfüsî yönden yorumlarsak, sâlikin kendisine gelen tecellîlere alışık olmaması sebebiyle duyduğu âcizlik ve hayranlık hâlidir. Bu hâl, “havf ve recâ ” “ korku v”Oku
  2. 2DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.253“Muhammed’in doğumundan önce gerçekleşen hadiselerin bâtınî yorumlarını yaparak, aslında mübarek gece ve günlerin de dervişin seyrinde yaşaması ve geçmesi gereke”Oku
  3. 3Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4 · s.1192“O hakikat ki, keşif ve müşâhede (gözlem) yoluyla meydana gelir, araya bu gibi vehimler, yorumlar ve hayaller sığmaz. Yani, sâlikin (Hakk Yolcusu) varlığı eşyada”Oku
  4. 4Zümer Sûresi · s.123“Sâlikin seyr ü sülûkteki her mertebe geçişi de bir nevi berzahtır. " Fe yumsikulletî kadâ aleyhel mevte ve yursilul uhrâ ilâ ecelin musemmâ " ( Sonra hakkında ö”Oku
  5. 5Aşk ve İrfân Yolunda · s.253“Muhammed’in doğumundan önce gerçekleşen hadiselerin bâtınî yorumlarını yaparak, aslında mübarek gece ve günlerin de dervişin seyrinde yaşaması ve geçmesi gereke”Oku
  6. 6Hicr Sûresi · s.20“Âyeti enfüsî olarak yorumlarsak: Sâlikin seyrinde karşılaştığı her mertebenin bir başlangıcı bir de eceli (sonu) vardır. Bu vakitlerin takdîri Hakk’a (ve O’nun ”Oku
  7. 7Zümer Sûresi · s.121“Otuz yedinci âyetin yorumunda geniş olarak îzâh edildiği gibi, herkes kendi özündeki isti'dâdı (a'yân-ı sâbitesi) ve Rabb-i Hâss'ı yönünde dünyâda bir yol tutar”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.