Tesbih ve Zikir eserinde Levh-i Mahfûz kavramı nasıl ele alınır?

Levh-i Mahfûz, tasavvufî anlayışta çok katmanlı bir kavramdır. Birinci katman, akâidî kayıttır; Hak'ın ilminin somut karşılığı olup, her olayın, her takdîrin ve her insanın amellerinin levhada yazılı olduğu inancını ifade eder. Bu, kazâ-i mübrem olarak adlandırılan kesin takdirdir. İkinci katman, a'yân-ı sâbite ile olan ilişkisidir; a'yân-ı sâbite, vâhidiyyet mertebesinde Hak'ın ilminde sâbit olan eşyanın ezelî hakikatleridir ve Levh-i Mahfûz, bu hakikatlerin kâinata yansıma kanalıdır. Bürûc Sûresi şerhinde bu durum, "Mevcûdlar o levh-i mahfûzda aslî tâb’ edilmişlikle tâb’ edilmiştir" şeklinde açıklanır². Üçüncü katman, Levh-i Mahfûz'un ilâhî nur oluşudur. Bürûc Sûresi şerhinde, "levh-i mahfûz" olarak ta'bîr edilen ilâhî nurun, İlâhî zâtın nurundan ibaret olduğu ve Hakk'a nispetle bölünme ve kısımlanmanın muhal olduğu belirtilir. Bu bağlamda, Levh-i Mahfûz mutlak Hakk'ın kendisi olarak da görülebilir³. Dördüncü katman, Levh-i Mahfûz'un hatadan korunmuş olmasıdır. Mesnevî-i Şerîf Şerhi'nde, evliyanın kâmillerinin keşiflerinin Levh-i Mahfûz'dan meydana gelmesi durumunda hata olmayacağı ifade edilir. Zira Levh-i Mahfûz'daki kayıtlar hatadan korunmuştur ve âlem-i sûrette zuhuru lâzım gelen her şey onda münderictir⁴. Bu, Levh-i Mahfûz'un ilâhî kazânın ayrıntısını içeren kader levhası olduğu ve meleklerin bu levhaya göre faaliyette bulunduğu anlamına gelir⁵. İnsan ruhu ve varlığı da mutlak Levh-i Mahfûz olarak kabul edilir, yani korunan bir kitaptır⁶.