Üzeyriyye Fassı'nda peygamber Hz. Üzeyr'in hangi sahnesi merkezîdir?

Üzeyr Fassı'nda Hz. Üzeyr'in merkezî sahnesi, ilâhî irâdenin ve kazâ-kader sırrının derinlemesine incelendiği bir zemin sunar. Bu fass, peygamberin davetinin, her ferdin kendi yatkınlığına göre bir tezahür bulduğunu ve ilâhî irâdenin bu yatkınlıklar doğrultusunda tecellî ettiğini vurgular¹. Bu durum, ilâhî takdirin ve kaderin nasıl işlediğine dair önemli bir sırrı barındırır. Ayrıca, ilâhî Zât'ın kendi Zât'ına tecellîsi esnasında, peygamberlerin sabit hakikatlerinde tasarruf eden ismin, bu hakikatlerin gerektirdiği şekilde, onların dış varlıklarını halk etmek suretiyle onlarda tasarruf etmesi de Üzeyr Fassı'nda ele alınan bir diğer önemli noktadır. Bu tasarrufun "Vehhâb" ismi aracılığıyla gerçekleştiği belirtilir². Bu bağlamda, peygamberlerin sabit hakikatleri ve Hakk'ın bu hakikatlerin talepleri üzerine hükmü ve kazası da Üzeyr Fassı'nın başlarında açıklanmıştır². Fass, aynı zamanda nübüvvetin velâyetin görünen yüzü, velâyetin ise nübüvvetin bâtını olduğu hakikatini de ortaya koyar³. Bu, peygamberliğin dışsal tebliğ yönü ile içsel, bâtınî hakikatlere vâkıf olma yönü arasındaki ilişkiyi gözler önüne serer. Risâlet ilminin peygamberlere ümmetlerinin yatkınlığı kadar verildiği ve bu konuda bir noksanlık isnat etmenin caiz olmadığı da bu fassın önemli vurgularındandır³.