Ya'kûbiyye Fassı'nın 'Hikmet-i Rûhiyye' adıyla anılmasının hikmeti nedir?
Ya'kûbiyye Fassı'nın "Hikmet-i Rûhiyye" adıyla anılmasının hikmeti, bu fassın Hz. Ya'kûb'un (a.s.) şahsında tecelli eden ruhânî hakikatleri ve bu hakikatlerin iki temel veçhesini açıklamasıdır. Birinci veçhe, Hz. Ya'kûb'un oğullarına yaptığı vasiyetteki "Muhakkak Allah sizin için dini seçti ve beğendi. Şimdi siz Müslümanlar olarak ölünüz!" (Bakara, 2/132) ayetinde geçen "rûhiyye" kelimesinin "râ" harfinin ötresiyle okunmasıyla ortaya çıkan ruhânî teslimiyet ve seçilmişliktir¹. İkinci veçhe ise, Hz. Ya'kûb'un dilinden beyan buyurulan "Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin" (Yusuf, 12/87) ayetinde geçen "revhiyye" kelimesinin "râ" harfinin üstün okunmasıyla ifade edilen ilâhî rahmet ve ümitvarlıktır². Bu iki veçhe, Ya'kûb (a.s.) kelimesinin ifade ettiği mananın "rûhiyye" manasını kapsamasına işaret eder³.
Detaylı cevap
Fusûsu'l-Hikem'deki her fass, bir peygamberin temsil ettiği özel bir hikmeti taşır (Fusûsu'l-Hikem, K1-26). Ya'kûbiyye Fassı'nın "Hikmet-i Rûhiyye" olarak adlandırılmasının ardında iki temel hikmet bulunmaktadır. Birincisi, Hz. Ya'kûb'un (a.s.) oğullarına yaptığı vasiyetteki "Muhakkak Allah sizin için dini seçti ve beğendi. Şimdi siz Müslümanlar olarak ölünüz!" (Bakara, 2/132) ayet-i kerimesine dayanır. Bu ayette geçen "rûhiyye" kelimesi, "râ" harfinin ötresiyle okunarak, ruhânî bir teslimiyet ve Allah'ın seçtiği dine bağlılık anlamını taşır¹. Bu durum, Hz. Ya'kûb'un şahsında tecelli eden ruhânî seçilmişliği ve Allah'a tam bir teslimiyetle yaşama halini vurgular. İkinci veçhe ise, Hz. Ya'kûb'un (a.s.) dilinden beyan buyurulan "Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin; çünkü Allah'ın rahmetinden ancak kâfirler ümit keser." (Yusuf, 12/87) ayet-i kerimesine işaret eder. Bu ayette geçen "revhiyye" kelimesi, "râ" harfinin üstün okunmasıyla, ilâhî rahmetin genişliğini ve ümitvar olma halini ifade eder². Bu iki farklı okunuş ve anlam, Ya'kûb (a.s.) kelimesinin "rûhiyye" manasını kapsamına almasının ve bu hikmetin ona tahsis edilmesinin nedenlerini açıklar³. Bu hikmet, Yûsuf kelimesindeki "hikmet-i Nûriyye" ile birlikte, Cenâb-ı Hakk'ın âlemler üzerindeki tecellilerinin devamlılığını ve hak edenlere lütfedilişini de gösterir⁴·⁵·⁶·⁷.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Kelime-i Ya'kûbiyye · s.1“BU FASIL, YAKUP KELİMESİNDE BULUNAN RUHANÎ HİKMETİN AÇIKLAMASINDADIR Bu "ruhanî hikmet"in Yakup Kelimesi'ne özgü kılınmasında iki yön mümkündür. Birincisi şudur”Oku
- 2Kelime-i Ya'kûbiyye · s.4““Hikmet-i rûhiyye”nin Kelime-i Ya’kūbiyye’ye tahsîsindeki ikinci veche gelince: Ya’kūb (a.s.)ın lisânından beyân buyurulanللّٰــه ِمِــن ْ رَوْحَ وَلَا تَيْئَسُ”Oku
- 3Kelime-i Ya'kûbiyye · s.11“BU FASIL, YAKUP KELİMESİNDE BULUNAN RUHANÎ HİKMETİN AÇIKLAMASINDADIR Bu "ruhanî hikmet"in Yakup Kelimesi'ne özgü kılınmasında iki yön mümkündür. Birincisi şudur”Oku
- 4Yûsuf Sûresi · s.21“Böylece Yûsuf kelimesinin içinde mevcud olan “hikmet-i Nûriyye” yi, ve Ya’kûb kelimesinin içinde mevcud olan “hikmet-i rûhiyye”yi, ikrâm ederek. “ve nimetini se”Oku
- 5Esintiler (4) · s.20“Böylece Yûsuf kelimesinin içinde mevcud olan “hikmet-i Nûriyye” yi, ve Ya’kûb kelimesinin içinde mevcud olan “hikmet-i rûhiyye”yi, ikrâm ederek. “ve nimetini se”Oku
- 6Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3) · s.21“--------- Böylece Yûsuf kelimesinin içinde mevcud olan “hikmet-i Nûriyye” yi, ve Ya’kûb kelimesinin içinde mevcud olan “hikmet-i rûhiyye”yi, ikrâm ederek. “ve n”Oku
- 7Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6) · s.22“--------- Böylece Yûsuf kelimesinin içinde mevcud olan “hikmet-i Nûriyye” yi, ve Ya’kûb kelimesinin içinde mevcud olan “hikmet-i rûhiyye”yi, ikrâm ederek. “ve n”Oku
İlgili sorular
- Muhammediyye Fassı'nda esas olarak hangi mesele ele alınır?
- Ya'kûbiyye Fassı'nın anahtar âyeti olan Yûsuf 84-87 nasıl okunur?
- Îseviyye Fassı'nda esas olarak hangi mesele ele alınır?
- Dâvûdiyye Fassı'nda peygamber Hz. Dâvûd'un hangi sahnesi merkezîdir?
- Nûhiyye Fassı ile anlatılmak istenen temel hakîkat nedir?
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.