Zekeriyyâiyye Fassı'nın anahtar âyeti olan Meryem 4-5 nasıl okunur?

Zekeriyyâiyye Fassı'nın anahtar âyetleri olan Meryem Sûresi 4-5, tasavvufî idrâk açısından derin anlamlar taşır. Bu âyetler, Hz. Zekeriyyâ'nın Allah'a yönelişini ve duasına verilen cevabı konu edinir. Kur'ân-ı Kerîm'de Hz. Zekeriyyâ ile ilgili haberler Âl-i İmrân, Meryem, Enbiyâ ve En'am sûrelerinde yer almaktadır³. Özellikle Meryem Sûresi'nde Hz. Meryem'e verilen müjde, Allah'ın kelimesinin ve ruhunun tecellîsi olarak açıklanır. Nisa Sûresi 4/171. âyetinde belirtildiği üzere, "Meryem oğlu Mesih İsa, ancak Allah'ın elçisi ve Meryem'e ulaştırdığı kelimesi ve kendisinden bir ruhtur"¹. Bu, ilâhî kelâmın doğrudan bir tezahürüdür ve Hz. İsa'nın halkındaki sırrı açığa vurur.

Bu âyetlerin okunması, ilâhî vahyin ve kelâmın farklı aktarım biçimleriyle de ilişkilendirilir. Efendimize gelen vahyin insanlara ve âlemlere aktarımı dört şekilde bildirilmiştir: "oku" (Alâk 96/1), "de ki" (İhlâs 112/1), "tilâvet et" (Yunus 10/71) ve "zikret-hatırla" (Meryem 19/41, 19/51)². Zekeriyyâiyye Fassı'nın bu âyetleri, özellikle "zikret-hatırla" emriyle bağlantılı olarak, sâlikin ilâhî kelâmı kalbinde canlı tutmasını ve onun hakikatini idrâk etmesini teşvik eder. Bu idrâk, basîretin açılmasıyla mümkün olur; zira basîret, zâhir gözünün göremediğini gören kalp gözünün adıdır, eşyânın hakikatini ve Hak'la olan bağını idrâk etme melekesidir (Basîret). Böylece sâlik, Meryem Sûresi'nin bu âyetlerinde gizli olan ilâhî sırları ve tecellîleri müşâhede edebilir.