A'râf Sûresi 34. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

A'râf 34Cüz 8 · Sayfa 154

A'râf Sûresi 34. Âyet

الأعراف

Velikulli ummetin ecel(un)(s) fe-iżâ câe eceluhum lâ yeste/ḣirûne sâ'a(ten)(s) velâ yestakdimûn(e)

Her milletin belli bir eceli vardır. Onların eceli geldi mi, ne bir an geri kalabilirler, ne de öne geçebilirler.

Bu ayet, her ümmetin belirli bir ömrü olduğunu ve bu sürenin dolmasıyla ne gecikme ne de öne geçmenin mümkün olmadığını vurgular. Ayet, ilahi takdirin mutlaklığını ve zamanın kaçınılmaz akışını dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.

1أُمَّةٍe-m-m

Kök:أمم—Belirli bir zaman diliminde yaşayan veya belirli bir inanç etrafında toplanmış insan topluluğu.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ümmet' kelimesinin 'imâm' (önder) kelimesiyle aynı kökten geldiğini ve bir önder etrafında toplanan, aynı yolu izleyen veya aynı zaman diliminde yaşayan toplulukları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, her bir neslin veya inanç grubunun kendine özgü bir yaşam süresi olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ümmet'i, belirli bir din veya şeriat üzerinde birleşen topluluk olarak tanımlar. Bu ayette ise, ilahi takdirle belirlenmiş bir yaşam süresine sahip olan her bir insan topluluğunu ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'ümmet' kavramının genellikle peygamberlerin tebliğ ettiği mesajı kabul eden veya reddeden toplulukları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise, her bir 'ümmet'in, ilahi takdirle belirlenmiş bir sonu olan bir varlık olarak ele alındığını gösterir.

2أَجَلٌe-c-l

Kök:أجل—Belirlenmiş süre, vade, yaşam süresi veya bir şeyin sonu.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ecel' kelimesinin 'vade' ve 'süre' anlamlarına geldiğini ve bu ayette her ümmet için takdir edilmiş, değiştirilemez bir yaşam süresini ifade ettiğini açıklar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ecel'i, bir şeyin sonu için belirlenmiş zaman dilimi olarak tanımlar. Ayetteki 'ecel', her ümmetin varlığının ve hükümranlığının sonu için Allah tarafından takdir edilen kesin süreyi belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ecel'in Kur'an'da hem bireysel ömrü hem de toplumsal ömrü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, 'ümmet' kavramıyla birlikte kullanılarak, her bir topluluğun belirli bir sonu olduğunu ve bu sonun ilahi bir takdirle belirlendiğini vurgular.

3جَآءَc-y-e

Kök:جيء—Gelmek, ulaşmak, bir şeyin vuku bulması.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'câe' fiilinin burada 'vuku bulmak', 'gerçekleşmek' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Ecel'in gelmesi, belirlenen sürenin dolması ve kaçınılmaz sonun gerçekleşmesi demektir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'câe' fiilinin, bir şeyin zamanının gelmesi veya bir olayın meydana gelmesi anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayette, ümmetlerin ecelinin gelmesi, onların sonunun kaçınılmaz bir şekilde gerçekleştiğini gösterir.

4يَسْتَأْخِرُونَe-h-r

Kök:أخر—Gecikmek, ertelemek, geride kalmak.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'iste' kalıbının burada 'talep etmek' veya 'yapabilmek' anlamı kattığını ve 'te'ehhur' (gecikme) kökünden türeyen bu fiilin, ecelin gelmesiyle hiçbir ümmetin bu süreyi erteleyemeyeceğini ifade ettiğini belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'te'ehhur' kelimesinin 'geride kalmak' veya 'gecikmek' anlamlarına geldiğini ve 'istif'al' kalıbıyla kullanıldığında, bir şeyi geciktirme gücüne sahip olmamayı vurguladığını açıklar. Ayette, ümmetlerin ecellerini bir an bile geciktiremeyecekleri vurgulanır.

5يَسْتَقْدِمُونَk-d-m

Kök:قدم—Öne geçmek, ilerlemek, erkene almak.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kudûm' kökünün 'öne geçmek' veya 'ilerlemek' anlamlarına geldiğini belirtir. 'İstif'al' kalıbıyla 'istıkdâm', bir şeyi öne alma veya erkene çekme gücüne sahip olmayı ifade eder. Ayette, ümmetlerin ecellerini bir an bile öne alamayacakları vurgulanır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'takaddüm' ve 'istikdâm' kelimelerinin Kur'an'da zaman ve mekan bağlamında 'öne geçmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, ilahi takdirin mutlaklığına vurgu yaparak, hiçbir ümmetin belirlenen süreyi erkene çekme imkanının olmadığını ifade eder.

A’râf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(34) (Ve li kulli ummetin ecelun, fe izâ câe eceluhum lâ yeste’hırûne sâaten ve lâ yestakdimûn.)

“Her ümmetin bir eceli vardır. O ecel geldiğinde, ne bir ân erteleyebilirler, ne de öne alabilirler.” Bilindiği gibi ecel “müddet” demektir, bu âlemde her şeyin bir müddeti vardır, bu müddet sona erince o varlık geldiği izafi yokluktan gene, o yokluğa geri döner ve bu dünya görüşü şartlarından gayba çekilir. Aslında tamamen bitmez, başka bir hale veya aslına dönüşür.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(5)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8 Sohbet Arası Sohbetler CD 7 (2001)Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001)