İçeriğe atla

Âdemiyye Fassı, Şîsiyye Fassı ile nasıl ilişkilenir?

Kavram-Fass Eşleşmesi25 görüntülenme3 kaynak
Kısa cevap

Âdemiyye Fassı, verilen kaynaklarda doğrudan geçmemekle birlikte, Şîsiyye Fassı ile Hz. Âdem'in oğlu Hz. Şît'in hikmeti üzerinden dolaylı bir ilişki kurar. Şîsiyye Fassı, Fusûsu'l-Hikem'de "Hikmet-i Nefsiyye" olarak anılır ve Hz. Şît'in "ilâhî nefes/atâ" ile olan bağlantısını vurgular. Hz. Şît'in "ilk hibe çocuk" olması, onun Hz. Âdem'den sonraki neslin başlangıcı ve ilâhî atânın bir sembolü olarak Âdemiyye ile ilişkisini gösterir. Bu durum, Âdemiyye'nin genel insanlık ve başlangıç hikmetini temsil etmesiyle, Şîsiyye'nin ise bu hikmetin bir devamı ve özel bir tecellisi olarak konumlanmasına işaret eder.

Detaylı cevap

Verilen kaynaklarda "Âdemiyye Fassı" adında doğrudan bir bölüm geçmemektedir. Ancak, Fusûsu'l-Hikem'in yapısı gereği her fass bir peygamberin hikmetini işler ve Hz. Âdem, insanlığın ilk babası olarak tüm fassların temelinde yer alan bir hikmeti temsil eder. Şîsiyye Fassı ise, Hz. Âdem'in oğlu Hz. Şît'e tahsis edilmiştir ve "Hikmet-i Nefsiyye" başlığını taşır¹. "Nefs" kelimesi, "tuh tuh diyerek üflemek" anlamına gelir ve ehl-i azâimin hastalar üzerine okurken yaptığı eyleme benzetilir¹. Bu, ilâhî bir nefes veya atâ ile ilişkilendirilir. Hz. Şît'in "ilk hibe çocuk" olması, yani Allah tarafından Hz. Âdem'e bir lütuf olarak verilmesi, onun ilâhî atânın ve başlangıcın bir sembolü olduğunu gösterir². Bu bağlamda, Âdemiyye Fassı'nın, insanlığın başlangıcı ve ilk halk hikmetini temsil ettiği varsayılırsa, Şîsiyye Fassı bu başlangıcın bir devamı ve ilâhî lütfun bir tecellisi olarak konumlanır. Hz. Şît'in hikmeti, Hz. Âdem'den gelen insanlık soyunun ve ilâhî nefesin devamlılığını vurgular. Fusûsu'l-Hikem'de peygamberlere atfedilen fasslar arasında İsmail, İshak, Yakup, Yusuf, Hud, Salih, Şuayb, Lut, Üzeyir, İsa, Süleyman, Davut, Yunus, Eyyüb, Yahya, Zekeriyya, İlyas, Lokman, Harun, Musa, Halid ve Muhammed fassları gibi birçok bölüm bulunmaktadır³. Bu fassların her biri, belirli bir peygamberin hikmetini ve onun üzerinden tecelli eden ilâhî hakikatleri ele alır. Şîsiyye Fassı da bu bütünlük içinde, Hz. Âdem'in hikmetinin bir uzantısı ve ilâhî atânın bir göstergesi olarak yerini alır.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Kelime-i Şîsiyye, s. 1“FASL-I HİKMET-İ NEFSİYYE FÎ KELİME-İ ŞÎSİYYE (ŞİS KELİMESİNDE BULUNAN NEFSÎ HİKMETİN AÇIKLAMASIDIR) "Nefs" (نَفْــث) "tuh tuh diyerek üflemek" anlamına gelir. N”Oku
  2. 2Hz. Şît a.s.
  3. 3A'lâ ve Gâşiye Sûreleri, s. 358“Fusûs’ül Hikem, Ahmed Avni Konuk Şerhi, İbrâhim Fassı ↑ Fusûs’ül Hikem, Ahmed Avni Konuk Şerhi, İshâk Fassı ↑ Fusûs’ül Hikem, Ahmed Avni Konuk Şerhi, Lût Fassı ”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.