A'maiyyet hangi aşamalardan geçer?
A'maiyyet, tasavvufta Hakk'ın lâ-taayyün mertebesi olup, hiçbir nispet, sıfat veya isim kabul etmeyen mutlak gayb hâlidir [K1-53]. Bu mertebe, herhangi bir aşamadan geçmez; aksine, bütün mertebelerin bâtınında yer alır ve kendisinden dahi habersizdir [Fâtiha Sûresi, s.73]. A'maiyyet, gizli bir hazine iken kendini zuhura çıkarmayı dilediğinde, bu zuhur ve tecellinin ilk aşaması Ahadiyyet olarak adlandırılır [Fâtiha Sûresi, s.73]. Dolayısıyla A'maiyyet, bir başlangıç noktası veya mertebelerin kaynağı olarak kabul edilir, kendisi bir aşama silsilesi içinde yer almaz; bilakis diğer mertebeler ondan tenezzül eder [K1-53].
Detaylı cevap
A'maiyyet, tasavvufî vücud bahsinin en üst mertebesidir ve Hakk'ın bilinme ile idrak edilme imkânının ötesindedir [K1-53]. Bu hâl, "gayb-ı gayb", "sırf zât" ve "zât-ı bahta" gibi isimlerle de anılır ve Ahadiyyet'ten önce gelir [K1-53]. A'maiyyet, Hazerât-ı Hamse tasnifinde ilk sırada yer alır: (1) Lâ-taayyün / a'maiyyet, (2) Taayyün-i evvel (Ahadiyyet), (3) Taayyün-i sânî (Vâhidiyyet), (4) Âlem-i ervâh-misâl, (5) Âlem-i şehâdet [K1-53]. Ancak A'maiyyet, aslında bir "mertebe" bile değildir; çünkü mertebe nispet kabul ederken, A'maiyyet hiçbir nispeti kabul etmez [K1-53].
A'maiyyet'in kendisi aşamalardan geçmez; aksine, diğer mertebeler ondan zuhur eder. "A'maiyyet", gizli bir hazine iken kendini zuhura çıkarmayı dilediğinde, bu zuhur ve tecellinin ilk ismine "Ahadiyyet" denir [Fâtiha Sûresi, s.73]. Bu durum, Hakk'ın kendi zâtında, kendi zâtıyla, kendi zâtı için "gizli" olduğu bir hâli ifade eder [K1-53]. Vâhidiyyet mertebesinde, Zât-ı Mutlak, ilâh ve Ulûhiyyet olarak Allah ismini alır; biz "Allah" dediğimizde Ahadiyyet ve A'maiyyet mertebesine değil, Vâhidiyyet mertebesine hitap etmiş oluruz [Altı Peygamber (Cilt 6) — Hz. Muhammed (s.a.v.), s.70]. Ulûhiyyet mertebesi içinde Ahadiyyet ve A'maiyyet de bulunsa da, biz Ulûhiyyet mertebesi itibarıyla başladığımızdan, onun üzerinde olanı düşünemeyiz, ancak ilmini aldıktan sonra "Evet Ahad da Ahadmış, o tektir tek" deriz [Altı Peygamber (Cilt 6) — Hz. Muhammed (s.a.v.), s.70]. Bu bağlamda, A'maiyyet, varlığın ve mertebelerin başlangıcı ve kaynağı olarak kabul edilir, kendisi bir gelişim veya geçiş aşaması değildir.
Kaynaklar
Bu cevap kütüphanedeki 10 eserden derlendi — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1) · s.120“Ağaçta olgunlaşıp toplanma vakti geldiği zaman büyük zorluklarla tane tane toplanır ve büyük aşamalardan ve çok zamanlar geçmesinden sonra özel su havuzlarında ”Oku
- 2Şûrâ Sûresi · s.136“Ayan-Sabiteler iki aşamadan meydana gelir. 1. Aşama; Zat’a ait istidatlar ki bunlar Zat’ın özünü teşkil eder, İzafi Zat’a yani hareketli forma aktarılır. Bunlar”Oku
- 3Fâtiha Sûresi · s.73“Rahmân: Mertebeler itibariyle, “A’maiyyet”, “Ahadiyyet”, “Ulûhiyyet” ve “Vahidiyyet” ten sonra gelen mertebenin adıdır. Rahmâniyyet: İsimlerin ve Sıfatların ger”Oku
- 4Altı Peygamber (Cilt 6) — Hz. Muhammed (s.a.v.) · s.70“Vâhidiyyet mertebesinde, Zât-ı Mutlak, ilâh, Ulûhiyyet olarak Allah (c.c.) ismini almakta ve biz “Allah” (c.c.) dediğimiz zaman Ahadiyyet ve A’mâiyyet Mertebesi”Oku
- 5Gülşen-i Râz ve Şerhi (2) · s.110“Ki bu ikinci aşamada olan bir haldir. Yani cesedlikten kurtulmuşsundur. Benim bir ruhum var, ince tarafım var ve bu cesed kaybolacak. Ben ruhumla öteki alemde y”Oku
- 6Sohbet Arası Sohbetler CD 18 · s.140“Daha evvelce de belirtildiği gibi, o aşamalar sadece onların kendine ait yaşam değil onların numune-i alem işte görülen hatalar bizlere intikal ettiğinden biz o”Oku
- 7Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2) · s.152“Birinci aşamada, bu alemlerde ilk defa “İnsan” dan haber verildi. İkinci aşamada, ise yeni oluşacak bu varlığın Rahman tarafından lâtif batıni düzenlemesi yapıl”Oku
- 8Bakara Dosyası · s.44“Hakk yolunda giden bir kimse belirli bir aşamalara geldikten sonra o mevzu üzerin-de rahatlar. Nefsi emmâreyi, nefsi levvâmeyi aştım diye rahatlar. Eğer burada ”Oku
- 9Bakara Dosyası · s.205“Hakk yolunda giden bir kimse belirli bir aşamalara geldikten sonra rahatlar. Meselâ nefs-i emmâreyi, levvâmeyi aştım diye rahatlar. Eğer burada rehâvete kapılır”Oku
- 10Kelime-i Tevhîd · s.202“Bundan sonra ise, o muazzam mânânın nasıl ve nereye emanet edilip, gerçekleşmesinin de nasıl sağlanacağı aşamalarına bakalım. &10024; Buraya kadar "Kelime-i Tev”Oku
- 11Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002) · s.154“Yoksa bunlar rast gele tesadüfü oluşumlar değildir, dünya insanlık tarihinde belirli aşamalar geçirerek bu hallere geldi Âdemiyet mertebesinden Hakikat-ı Muhamm”Oku
- 12Kelime-i Tevhîd · s.698“"Aşk": "A'mâiyyet"in (mutlak gayb âlemi) ilahi şiddetle, kudrete dönüşerek, bütün âlemlerde, oranın gereği olan muhabbet ile her yerde ortaya çıkmasıdır. "Aşk" ”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.