Bakara 115 ayeti Hûdiyye Fassı'nda nasıl okunur?
Bakara Suresi 115. ayeti olan "feeynema tüvellu fesemme vechullahi" ("Nereye dönerseniz dönün, Allah'ın vechi oradadır") ifadesi, tasavvufta Hakk'ın her yerde hazır ve nazır oluşunu, her yönde tecellî ettiğini vurgular. Bu ayet, özellikle Hûdiyye Fassı'nda ele alınan "ahadiyyet-i rubûbiyyet" (Rablık birliği) kavramıyla ilişkilendirilir. Şeyh-i Ekber İbn Arabî, Hûdiyye Fassı'nda, Yûsuf Fassı'nda zikrettiği "ahadiyyet-i zâtiyye" (Zât birliği) ve "ahadiyyet-i esmâiyye-i ilâhiyye" (ilâhî isimler birliği) kavramlarının ardından, Rablık birliğini açıklarken bu ayete dayanır. Böylece, Bakara 115, Hakk'ın her şeyi kuşatan birliğini ve her tecellîde O'nun vechinin müşâhede edilebileceğini ifade eder.
Detaylı cevap
Bakara Suresi 115. ayet, "Nereye dönerseniz dönün, Allah'ın vechi oradadır"¹·²·³ şeklinde ifade edilir ve tasavvufî idrâkte Hakk'ın her yerde hazır ve nazır oluşunun temel delillerinden biridir. Bu ayet, insânın algılama araçlarına göre Allah'ın tespit edilebilen ve edilemeyen her şey olduğunu belirtir⁴. Hûdiyye Fassı, Fusûsu'l-Hikem'in peygamberlere âit hikmetleri içeren 27 bölümünden biridir ve "Hikmet-i Hûdiyye" olarak adlandırılır (Fusûsu'l-Hikem, K1-26). Bu fass, "ahadiyyet-i rubûbiyyet"i, yani Rablık birliğini içerir⁵. Şeyh-i Ekber İbn Arabî, Yûsuf Fassı'nın sonunda "ahadiyyet-i zâtiyye" (Zât birliği) ve "ahadiyyet-i esmâiyye-i ilâhiyye"yi (ilâhî isimler birliği) zikrettikten sonra, Hûdiyye Fassı'nda "ahadiyyet-i rubûbiyyet"i açıklar⁶. Bu bağlamda, Bakara 115. ayet, Hakk'ın Rablık birliğinin her yönde ve her tecellîde tezahür ettiğini gösterir. Arife bu ayetin mânâsı aşikâr olur; çünkü aslında tek bir yüz vardır ve yönler, varlığa nispetle izafîdir². Bu rü'yetin "ümmet-i Muhammed"e has olduğu da belirtilir⁷. Böylece, Bakara 115. ayet, Hûdiyye Fassı'nda Hakk'ın her şeyi kuşatan birliğinin ve her tecellîde O'nun vechinin müşâhede edilebileceğinin bir delili olarak okunur.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Er-Rahmân · s.54“Çünkü, Burasını Kur’anı Keriym Bakara Suresi 2. sure 115. ayet anlatır ki; feeynema tüvellu fesemme vechulla”Oku
- 2Lübbü'l-Lübb (Özün Özü) · s.25“Arife şu Ayeti Kerimenin manası da aşikar olur: Kur’anı Keriym Bakara Suresi 2. sure 115. ayette; feeynema tüvellu fesemme vechullahi “Hangi yöne dönerseniz All”Oku
- 3Kelime-i Şuaybiyye · s.132“للّٰــه ِفَثَــم َّ وَجْــهأيْنَمَــا تُوَلُّــوافَ(Bakara, 2/115) Ne tarafa teveccüh ederseniz edin, &10024; للّٰــه ِفَثَــم َّ وَجْــهأيْنَمَــا تُوَلُّــواف”Oku
- 4Bir Ressam Hikâyesi · s.131“Bakara Sûresi 115. Âyette "Başını ne yana çevirirsen çevir Allah'ın vechini görürsün" Hadid Sûresi 3. ... Âyette “O evveldir, ahirdir zâhirdir ve batındır” Âyet”Oku
- 5Kelime-i Hûdiyye · s.10“Şeyh-i Ekber (r.a.), bundan önceki Yûsuf Fassı'nın sonunda "ahadiyyet-i zâtiyye" (Zât birliği) ile "ahadiyyet-i esmâiyye-i ilâhiyye"yi (ilâhî isimler birliğini)”Oku
- 6Kelime-i Hûdiyye · s.9“Şeyh-i Ekber (r.a.), bundan önceki Yûsuf Fassı'nın sonunda "ahadiyyet-i zâtiyye" (Zât birliği) ile "ahadiyyet-i esmâiyye-i ilâhiyye"yi (ilâhî isimler birliğini)”Oku
- 7Er-Rahmân · s.85“Çünkü, Burasını Kur’anı Keriym Bakara Suresi 2. sure 115. ayet anlatır ki; feeynema tüvellu fesemme vechulla”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.