İçeriğe atla

Bakara 115 ayeti sâlik için ne anlama gelir?

Ayet-TasavvufOrta düzey1 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

Bakara Sûresi 115. âyet, tasavvufî sülûkta sâlik için Hakk'ın her yerde ve her yönde hazır ve nazır olduğu hakikatinin idrâkini ifade eder. "Nereye dönerseniz dönün, Allah'ın vechi oradadır" (Bakara, 2/115) buyruğu, sâlikin cismaniyetten ve hayâlî sınırlamalardan kurtularak, Hakk'ın eşyayı ilmen kuşattığına dair inancının tahkîkine ve nihayetinde Hakk'a vuslatına işaret eder. Bu âyet, sâlikin kendi benliğinden ve gayrılıktan arınarak, Hakk'ın varlığının kendi varlığında bâki olduğu bir mertebeye ulaşmasını sağlayan bir keşif ve müşâhede kapısıdır¹·².

Detaylı cevap

Bakara Sûresi 115. âyet, sâlikin sülûk yolculuğunda Hakk'ın her yerde hazır ve nazır olduğu hakikatini idrâk etmesi için temel bir referans noktasıdır. Bu âyet, "Başını ne yana çevirirsen çevir Allah'ın vechini görürsün"² veya "Nereye dönerseniz dönün, Allah'ın vechi oradadır"³·⁴ şeklinde ifade edilir. Sâlik, bu âyetin mânâsını keşfettiğinde, aslında tek bir vechin var olduğunu ve yönlerin Hakk'ın varlığına nispetle izafî olduğunu anlar⁴.

Sâlik, bu âyet ve benzeri diğer âyetleri kendi hayâllerinde yorumlayarak, Hakk'ın eşyayı ilmen kuşattığına dair inancını pekiştirir¹. Bu idrâk, sâlikin cismaniyetten ve bu cismanî âlemdeki Hak hakkındaki hayâlî inançlarından kurtulmasına yol açar. Böylece, sâlikin kendiliği ve gayriliği kalmaz; benliği fâni olur ve Hakk'ın varlığı onun varlığında bâki olur⁵·⁶. Bu durum, sâlikin iç dünyasının tamamen altüst olması ve yeniden düzenlenmesi anlamına gelir⁶.

Bakara 115. âyet, sâlikin "Hakk'a mi'râc" yolculuğunda, yedi nefs mertebesinin aşılmasından sonra girilen Hazarât-ı Hamse'deki ilâhî huzur katmanlarında Hakk'a vuslatının bir göstergesidir (Hazarat-ı Hamse). Bu âyetin sırrı, sâlike "Nereye dönersen, Allah'ın vechi (yüzü) meydana gelir" hakikatini gösterir⁷. Bu rü'yet, "ümmet-i Muhammed"e hastır ve sâlikin Hakk'ı her yerde müşâhede etme yeteneğini kazanmasıyla gerçekleşir³.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13 · s.823“Sâlik (Hakk Yolcusu) bu mertebelerden yükselince, kendisinin kendiliği ve gayriliği kalmaz. 3-Cisim ile sâlikin bedenine ve hayâl ile sâlikin bu cismanî âlemde ”Oku
  2. 2Bir Ressam Hikâyesi · s.131“Bakara Sûresi 115. Âyette "Başını ne yana çevirirsen çevir Allah'ın vechini görürsün" Hadid Sûresi 3. ... Âyette “O evveldir, ahirdir zâhirdir ve batındır” Âyet”Oku
  3. 3Er-Rahmân · s.85“Çünkü, Burasını Kur’anı Keriym Bakara Suresi 2. sure 115. ayet anlatır ki;      feeynema tüvellu fesemme vechulla”Oku
  4. 4Lübbü'l-Lübb (Özün Özü) · s.25“Arife şu Ayeti Kerimenin manası da aşikar olur: Kur’anı Keriym Bakara Suresi 2. sure 115. ayette; feeynema tüvellu fesemme vechullahi “Hangi yöne dönerseniz All”Oku
  5. 5Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13 · s.824“Sâlik bu mertebelerden urüc edince, kendinin kendiliği ve gayriyeti kalmaz. 3-Cisim ile sâlikin cismine ve hayâl ile sâlikin bu âlem-i cismânide Hak hakkındaki ”Oku
  6. 6Hicr Sûresi · s.130“Başka bir yönden bakarsak; İsm-i Celâl olan Allâh esmâ-sının tecellîsiyle, sâlikin benliği fâni olur, Hakk’ın varlığı ise onun varlığında bâki olur. Bu, sâlikin”Oku
  7. 7Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7 · s.100“Bakışında da (وَلِلَّهِ ٱلْمَشْرِقُ وَٱلْمَغْرِبُ ۚ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا۟ فَثَمَّ وَجْهُ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ Bakara, 2/115) yani "Nereye dö”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.