Bakara 115 ayetinin Terzibaba'ya göre amelî yansıması nedir?

Bakara Sûresi 115. ayetinin ("Nereye baksanız Hakk'ın vechi oradadır") Terzibaba çizgisindeki amelî yansıması, sâlikin yaşamının her anında Hakk'ın varlığını ve tecellîlerini idrâk etmesiyle şekillenir⁴. Bu ayet, Hakk'ın mutlak ve her yeri kuşatan varlığını vurgular; öyle ki, arif için tek bir yüz vardır ve o da Hakk'ın vechidir. Yönler ise O'nun varlığına göre izafî kalır¹·². Bu idrâk, kişinin kendi benliğinin ve içinde bulunduğu her şeyin Hakk'ın kimliği ve hüviyeti olduğunu anlamasıyla, O'ndan ayrılmanın imkânsızlığını zevk etmesine yol açar³.

Bu amelî hâl, kişinin Hakk'ın tecellîlerine dalmış durumda olduğunu gösterir ve bu durum hem amel hem de mana cihetinden geçerlidir³. Sâlik, bu ayetin manasını anladıktan sonra ister tenzih ister teşbih yoluna gitsin, her hâlükârda Hakk'ın tecellîleri içinde olduğunu bilir³. Bu, aynı zamanda kulun ilâhî ahlâkla ahlâklanması ve Hakk'ın nûruyla renklenmesi anlamına gelen Sıbgatullah kavramıyla da örtüşür. İnsanın algılama araçlarına göre Hakk'ın her şey olduğu, tespit edilebilen ve edilemeyen her şeyde O'nun varlığının görüldüğü bu ayet ve benzerleriyle açıklanır⁵. Bu rü'yet, yani Hakk'ın vechini her yerde görme hâli, "ümmet-i Muhammed"e has bir durum olarak belirtilir⁴.