Biat niçin Muhammediyye Fassı'nda anlaşılır kılınır?

Biat, lugatte 'el verme, anlaşma yapma, sözü vermek' anlamına gelirken, tasavvufta sâlikin mürşide sülûka başlama sözü ve mânevî bir bağ kurmasıdır. Bu, sülûkun resmî başlangıcı ve tarîkata kabul âdâbıdır. Biatın Muhammediyye Fassı'nda anlaşılması, onun Hakikat-i Muhammediyye ile olan derin ilişkisinden kaynaklanır. Hakikat-i Muhammediyye, tasavvuf mâverâsının en yüksek kavramı ve İslâm kâinat nizamının merkez taşıdır³. Bu hakikat, vahidiyet mertebesi, sıfatlar ve isimler mertebesi olarak da adlandırılır ve bütün belirginleşmelerin başlangıcı olması itibarıyla varlıkta tek ve eşsizdir⁴.

Biat, Hakikat-i İlâhiyye'yi, Hakikat-i Muhammediyye'yi ve Hakikat-i Abdiyye'yi irfaniyetle birleştirip her mertebenin hakkını vererek yaşayabilmeyi ifade eder¹·². Bu üç mertebenin bir arada görüldüğü en önemli hadise, Bey'at-ı Rıdvân'dır. Bu bey'atta "Yedullah" (Allah'ın eli) ile "yed-i Rasûlüllah" (Hz. Resûlullah'ın eli) arasındaki ilişki, biatın Hakikat-i Muhammediyye ile olan bağını açıkça ortaya koyar¹. Mümtehine Sûresi'ndeki "Sana Biat Etmeye Geldiklerinde" ifadesinde geçen "Peygamber", zahirde Hz. Muhammed (s.a.v.) iken, bâtında "Hakikat-i Muhammediyye" veya "İnsan-ı Kâmil makamı"dır⁵. Bu durum, biatın sadece bir kişiye değil, aynı zamanda o kişinin temsil ettiği küllî hakikate, yani Hakikat-i Muhammediyye'ye yapıldığını gösterir. Hakikat-i Muhammediyye, İblis'i dahi kuşatan⁶ ve hiçbir mertebeye has olmayan, bütün mertebeleri ihata eden bir varlıktır⁷. Dolayısıyla, biatın Muhammediyye Fassı'nda anlaşılması, sâlikin bu kapsayıcı ve kemalat mertebesine⁸ yönelerek mânevî yolculuğuna başlaması anlamına gelir.