İçeriğe atla

Ceberût, Melekût'un neresinde durur?

Kavram FarkıOrta düzey23 görüntülenme5 kaynak
Kısa cevap

Tasavvufî vücud mertebeleri sıralamasında Ceberût, Melekût âleminden önce gelir ve ona kaynaklık eder. Beş mertebeli düzen içinde (lâhût-ceberût-melekût-misâl-nâsût) Ceberût, lâhûttan sonra, Melekût'tan ise önce konumlanır. Bu sıralama, "küntü kenzen mahfîyyen" (gizli bir hazineydim) hadîs-i kudsîsinin işaret ettiği ilahî coşma ve zuhur sürecinde, Zat-ı İlâhî'nin Ceberût âlemini, Ceberût âleminin de Melekût âlemini meydana getirmesiyle açıklanır¹·². Ceberût, sıfat âlemi veya Vâhidiyet mertebesi olarak da anılırken³·⁴, Melekût esmâ âlemini temsil eder³.

Detaylı cevap

Ceberût, tasavvufî vücud bahsinde azamet ve kudret mertebesi olup, akl-ı evvel ve rûh-ı a'zamın mahallidir. Bu mertebe, Hak'ın zâtı olan lâhût ile ruhânî varlıkların âlemi olan Melekût arasında bir köprü vazifesi görür. "Gizli bir hazineydim, bilinmeyi sevdim" anlamındaki hadîs-i kudsîye göre, Zat-ı İlâhî'nin coşmasıyla önce Ceberût âlemi zuhur etmiş, ardından Ceberût âleminin coşmasıyla Melekût âlemi meydana gelmiştir¹·². Bu durum, Ceberût'un Melekût'tan önce geldiğini ve onun oluşumunda bir sebep teşkil ettiğini açıkça gösterir.

Ceberût âlemi, sıfat âlemi olarak da ifade edilirken³·⁵, Melekût âlemi esmâ âlemini temsil eder³. Bu bağlamda, Ceberût'un sıfatların tecellî ettiği, Melekût'un ise esmânın (isimlerin) zuhur ettiği bir mertebe olduğu anlaşılır. Ceberût, aynı zamanda Vâhidiyet mertebesi olarak da isimlendirilir⁴. Melekût ise ruhânî varlıkların, yani melâike ve soyut akılların bulunduğu bir âlemdir. Dolayısıyla, Ceberût, Melekût'un üstünde, ona kaynaklık eden ve ondan daha soyut bir mertebede yer alır.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Kamer Sûresi, s. 153““Lahut” da derler... “ küntü kenzen mahfîyyen fe ahbibtü en u’rafe”, “gizli bir hazineydim ”, hükmüne ve düsturuna göre; “Zat’ı ilahî” coşarak “ceberut âlemi” n”Oku
  2. 2Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4), s. 150““küntü kenzen mahfîyyen fe ahbibtü en u’rafe”, “gizli bir hazineydim ”, hükmüne ve düsturuna göre; “Zat’ı ilahî” coşarak “ceberut alemi” ni zuhura getirdi... On”Oku
  3. 3Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2), s. 143“Mülk âlemi - Madde âlemi Melekût âlemi - Esmâ âlemi Ceberut âlemi - Sıfat âlemi Burada belirtilen üç ilâh bâtınen bu mertebelere iltifat edenlerin ilâhlarıdır. ”Oku
  4. 4Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4), s. 152“2 - ALEM–İ CEBERÛT. İSE DİĞER İSMİ İLE “VAHİDİYET MERTEBESİ’DİR.””Oku
  5. 5İnsân-ı Kâmil (Cilt 6), s. 57“İşbu kısım için: - Ceberut-u İlâhî kısmı… Diye söylenir… Mülk, Melekut, Ceberut yani ef'al, esma, sıfat mertebeleridir. İşbu kısım için hadis-i şerifte geçen iş”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.