Fecr 27-30 ayeti İsmâîliyye Fassı'nda nasıl okunur?

Fecr Sûresi'nin 27-30. âyetleri, tasavvufî sülûkun zirve noktalarından biri olan vuslatı ve nefs-i mutmainnenin hâlini açıklar³. Bu âyetlerdeki "Ey mutmain olan nefs! Rabbine dön (Allah’tan) razı olarak ve Allah’ın rızasını kazanmış olarak! O zaman, kullarımın arasına gir. Ve cennetime gir" hitabı¹·⁴·²·⁵, nefsin tezkiye edilerek ruhun Allah'a ulaşmasıyla tam bir kulluk mertebesine erişildiğini ve ilahî rızaya kavuşulduğunu belirtir. Bu mertebede sâlik, kendi fiillerinin müstakil olmadığını idrak eder ve fâilin yalnızca Hak olduğunu müşâhede eder ki bu, fenâ-yı ef'âl mertebesine işaret eder (Fenâ, K1-2). Kelime-i İsmâiliyye'de bu âyetler, her bir nefs-i mutmainnenin Hz. İsmail gibi "razı olunmuş" (marzî) olduğunu ifade eder². Bu, nefsin kendi fiillerini kendisine isnat ederek iddiada bulunan "emmâre" nefs olmaktan veya fiillerini kendine bağlayarak kendini kınayan "levvâme" nefs olmaktan çıkıp, tam bir teslimiyet ve rıza hâline ulaşması demektir². Bu hâl, sâlikin kendi vücud iddiâsından soyunarak Hakk'ın sıfatları karşısında perdesizleşmesi olan fenâ hâliyle yakından ilişkilidir (Fenâ, K1-2). Samediyyet kavramı açısından bakıldığında ise, sâlikin kendi ihtiyacını ve Hakk'ın mutlak ihtiyâçsızlığını idrak etmesiyle, her şeyin kendisine yöneldiği tek merciin Hak olduğunu bilmesi bu dönüşün temelini oluşturur (Samediyyet, K1-211). Bu dönüş, sâlikin Hakk'a muhtaç olduğunun ve Hakk'ın kimseye muhtaç olmadığının bilincine varmasıyla gerçekleşen bir tahkik sürecidir (Samediyyet, K1-211). Nihayetinde bu mertebe, sâlikin Hak'tan başka kimse olmadığını ayân etmesiyle halîfelik vasfının tahakkuk ettiği bir hâldir (Halîfe, K1-1).