Hadîd 3 ayetinin Terzibaba'ya göre amelî yansıması nedir?

Hadîd Sûresi 3. ayet-i kerîmesi, Cenâb-ı Hakk'ın evveliyet, âhiriyet, zâhiriyet ve bâtıniyet vasıflarını beyan ederek, O'nun mutlak ve kuşatıcı varlığını vurgular²·³. Terzibaba'ya göre bu ayetin amelî yansıması, sâlikin her an ve her durumda Allah'ın kendisiyle beraber olduğunu idrâk etmesidir. "Nerede olursanız O sizinle beraberdir" (Hadîd 57/4) ayeti de bu hakikati pekiştirir ve Hakk'ın her bir hâl içinde sâlikle beraber olduğunu, onun hallerinden ve amellerinden gafil olmadığını belirtir¹.

Bu idrâk, sâlikin yaşamına iki temel şekilde yansır: Birincisi, nefsin hilâfet iddiâsından soyutlanması ve Hakk'ın her şeyin gerçek sahibi olduğunun kabulüdür. Sâlik, kendi varlığını ve amellerini Hakk'ın bir tecellîsi olarak görmeye başlar. İkincisi, sâlih amellerin ehemmiyetidir. Zira Hakk'ın her şeyi kuşatması, sâlikin yaptığı her amelin O'nun bilgisi ve nazarı altında olduğunu gösterir. Bu durum, sâlihi amellerini ihlâsla yapmaya ve kemâlâta ulaşmaya teşvik eder⁴. Hadîd Sûresi'ndeki "Kim Allah'a güzel bir borç verecek ki, Allah da onu kendisine kat kat ödesin" (Hadîd 57/11) ayeti de sâlih amellerin karşılığının kat kat verileceğini müjdeleyerek bu amelî yönü destekler⁵. Böylece sâlik, Hakk'ın mutlak varlığını ve her şeyi kuşatıcılığını zevk ederek, kendi varlığını O'nunla bir ve bütün görme yolunda ilerler.